
Miejsca historyczne
Obóz Auschwitz
Oświęcim
Auschwitz I – dawny obóz macierzysty i główna część Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu; wstęp bezpłatny z kartą rezerwowaną wyłącznie online.
W kategorii „Miejsca historyczne” jest 79 miejsc, w których wydarzyło się coś ważnego dla historii Polski i Europy: miejsca pamięci i dawne obozy, grody pierwszych Piastów, pola bitew i zabytkowe cmentarze.
Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu obejmuje dawny obóz macierzysty Auschwitz I oraz Birkenau w Brzezince, największą część kompleksu – oba miejsca są na liście UNESCO. Wstęp jest bezpłatny, ale wymaga imiennej karty rezerwowanej wyłącznie online. Ważnymi miejscami pamięci są też Państwowe Muzeum na Majdanku w Lublinie i Miejsce Pamięci w Sobiborze. Zupełnie inny rozdział historii opowiada Ostrów Lednicki – wyspa z ruinami palatium Mieszka I i basenami chrzcielnymi, prawdopodobne miejsce chrztu Polski. W Poznaniu multimedialna Brama Poznania wprowadza w dzieje Ostrowa Tumskiego. Na Podlasiu mizar w Bohonikach to największy istniejący cmentarz muzułmański w Polsce, a w Ossowie zobaczysz cmentarz na polu Bitwy Warszawskiej z 1920 roku.
Miejsca z tej kategorii są rozproszone po całym kraju: najwięcej jest ich w Wielkopolsce (około 10), w województwie śląskim i w Małopolsce (po kilka).
Praktycznie: zaplanuj od półtorej do dwóch i pół godziny, a w Auschwitz I i Birkenau łącznie co najmniej pół dnia. Miejsca pamięci nie są przeznaczone dla małych dzieci – muzeum Auschwitz nie zaleca wizyt dzieciom poniżej 14 lat. Wiele miejsc ma wstęp wolny albo darmowy dzień: Ostrów Lednicki w środy.

Miejsca historyczne
Oświęcim
Auschwitz I – dawny obóz macierzysty i główna część Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu; wstęp bezpłatny z kartą rezerwowaną wyłącznie online.

Miejsca historyczne
Brzezinka
Auschwitz II-Birkenau w Brzezince – największa część kompleksu Auschwitz i miejsce zagłady blisko miliona ludzi; karta wstępu wspólna z Auschwitz I.

Miejsca historyczne
Poznań
Multimedialne centrum historii Ostrowa Tumskiego nad Cybiną: cztery sale o grodzie, chrzcie i dziejach wyspy. Idealny start zwiedzania.
Ukryta perełkaMiejsca historyczne
Lednogóra
Wyspa na jeziorze Lednica z ruinami palatium Mieszka I i basenami chrzcielnymi — prawdopodobne miejsce chrztu Polski; dopływa się promem (sezonowo).

Miejsca historyczne
Krynki
Bożnica garbarzy z ok. 1850 r. przy gwiaździstym rynku w Krynkach. Po wojnie kino „Malwa”, dziś odnowiona siedziba ośrodka kultury z odsłoniętymi oknami.

Miejsca historyczne
Łódź
Zabytkowa nekropolia trzech wyznań z 1855 roku przy ul. Ogrodowej – z neogotycką kaplicą Scheiblera i grobowcami łódzkich fabrykantów.

Miejsca historyczne
Góra Świętej Anny
Kamienny amfiteatr w dawnym kamieniołomie, zbudowany przez nazistów w latach 1934–1936, z pomnikiem powstańców Dunikowskiego w miejscu wysadzonego mauzoleum.

Miejsca historyczne
Warszawa
Wieża PAST-y przy Zielnej 39: dawny wysokościowiec z 51,5 m, centrala telefoniczna i gmach zdobyty przez powstańców 20 sierpnia 1944 roku. Kotwica na dachu od 2003 roku.

Miejsca historyczne
Łambinowice
Przez obozy jenieckie Lamsdorf przeszło ok. 300 tys. żołnierzy z blisko 50 narodów. Cmentarze, pomnik z 1964 roku, wieża strażnicza i relikty baraków. Wstęp wolny.

Miejsca historyczne
Szczecin
Największy cmentarz w Polsce i trzeci w Europie – 172 ha parku z zabytkową bramą, pomnikami, lapidarium i szlakiem dendrologicznym.

Miejsca historyczne
Palmiry
Cmentarz-mauzoleum ponad 2 tys. ofiar egzekucji z lat 1939-1943 i muzeum Muzeum Warszawy w Kampinoskim Parku Narodowym.

Miejsca historyczne
Bohoniki
Największy istniejący mizar w Polsce, pomnik historii z XVIII wieku, z bramą z napisami po arabsku, białorusku i polsku.

Miejsca historyczne
Ossów
Wojenny cmentarz i kaplica na polu bitwy z 13–14 sierpnia 1920 r., gdzie zginął ks. Ignacy Skorupka; obok nowe Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 otwarte w 2025 roku.

Miejsca historyczne
Bydlin
Kwatera 46 legionistów poległych pod Krzywopłotami w 1914 roku, siedmiometrowy krzyż z 1920 roku, mogiły 284 żołnierzy armii zaborczych i okopy pod ruinami zamku.

Miejsca historyczne
Brzesko
Cmentarz z I wojny światowej projektu Roberta Motki: 441 Austriaków, 3 Niemców i 63 Rosjan, kamienna brama z orłami i trójjęzyczna inskrypcja.

Miejsca historyczne
Poznań
Najstarsza nekropolia Poznania na Wzgórzu św. Wojciecha z grobami zasłużonych Wielkopolan; obok Krypta Zasłużonych z Wybickim.

Miejsca historyczne
Warszawa
Jedna z największych nekropolii żydowskich w Europie, założona w 1806 r.: ok. 33 ha, groby Zamenhofa, Pereca i ofiar getta.

Miejsca historyczne
Goniądz
Kirkut na skraju Goniądza, przy drodze do Downar: około 20 macew wśród drzew na 1,6 ha. Ślad po społeczności żydowskiej, która w XIX wieku stanowiła większość mieszkańców.

Miejsca historyczne
Kazimierz Dolny
Kirkut przy ul. Czerniawy z 1851 roku i lapidarium Tadeusza Augustynka – pęknięta ściana z ok. 600 fragmentów macew, pomnik zagłady Żydów Kazimierza.

Miejsca historyczne
Lesko
Jeden z najstarszych kirkutów w Polsce: ok. 2000 rzeźbionych macew na zalesionym wzgórzu, kilkaset metrów od synagogi w Lesku.

Miejsca historyczne
Szydłowiec
Jeden z największych zachowanych kirkutów w Polsce: około 3000 macew z piaskowca, każda inna, z symbolami świec, lwów, jeleni i ptaków oraz ohel cadyka.

Miejsca historyczne
Zabrze
Kirkut z 1871 roku w Zabrzu: ok. 500 nagrobków, od skromnych macew po grobowiec Böhmów z czarnego granitu, bluszcz i platany sadzone w pierwszych latach cmentarza.

Miejsca historyczne
Borzykowo
Zrekonstruowane przejście na dawnej granicy zaborów pruskiego i rosyjskiego pod Borzykowem: pasiaste słupy, budki strażników i pola, w których granicę widać do dziś.

Miejsca historyczne
Bydgoszcz
Miejsce pamięci w wąwozie w Fordonie, gdzie jesienią 1939 r. Niemcy rozstrzelali ok. 1200–1400 Polaków i Żydów; pomnik i droga krzyżowa.
Wstęp jest bezpłatny z imienną kartą rezerwowaną online. Zwiedzanie z edukatorem kosztuje 140 zł po polsku i 150 zł w innym języku (ulgowe 130/140 zł); w godzinach szczytu wejście jest możliwe tylko z edukatorem.
Muzeum nie zaleca wizyt dzieciom poniżej 14 lat. Miejsca pamięci najlepiej odwiedzać z młodzieżą przygotowaną do tematu.
Za prawdopodobne miejsce chrztu Mieszka I uważa się Ostrów Lednicki – wyspę na Jeziorze Lednickim z ruinami palatium i basenami chrzcielnymi.
Stan: · Godziny otwarcia i ceny mogą się zmienić — sprawdź je na stronie atrakcji przed wyjazdem.