Cmentarz wojenny nr 276 w Brzesku

Za kamiennym murem przy ul. Czarnowiejskiej w Brzesku leży ponad 500 żołnierzy z czasów I wojny światowej: Austriacy, Niemcy i Rosjanie pochowani obok siebie. Cmentarz nr 276 to jedna z nekropolii, które austro-węgierski Oddział Grobów Wojennych zakładał w Galicji Zachodniej. Zaprojektował go Robert Motka, a całość – brama z orłami, altany i krzyż na cokole – zachowała się w dobrym stanie.

Historia

Spoczywa tu 441 żołnierzy austro-węgierskich, 3 niemieckich i 63 rosyjskich. Większość z nich zginęła lub zmarła w brzeskich lazaretach i szpitalach polowych od listopada 1914 do czerwca 1915 roku, gdy front przetaczał się przez okolice Tarnowa i Gorlic. Cmentarz należał do okręgu VIII Brzesko krakowskiej Komendantury Wojskowej. Do 2016 roku znajdowała się tu również mogiła funkcjonariuszy UB, MO i ORMO. Nekropolia przylega do południowego muru cmentarza żydowskiego.

Na co zwrócić uwagę

• Zespół bramny z półokrągłymi drewnianymi wrotami i płaskorzeźbami orłów. Po wewnętrznej stronie bramy stoją dwie altany kontemplacyjne.
• Pomnik centralny – krzyż na cokole pośrodku kwater.
• Groby oficerów ustawione pod murem po obu stronach.
• Ścianę szczytową naprzeciw wejścia z trójjęzyczną tablicą. Polska wersja zaczyna się od słów „Wy coście padli za ojczyznę w boju” i przypomina, że w tej ziemi śpią razem wrogowie i przyjaciele.

Tripto podpowiada

Cmentarz leży przy ul. Czarnowiejskiej, około 600 metrów na północ od rynku. Na spokojny spacer wystarczy 15–30 minut. To miejsce pamięci – zachowaj ciszę i nie wchodź na mogiły. Sąsiedni cmentarz żydowski jest zwykle zamknięty, ale jego mur i bramę z gwiazdami Dawida widać z ulicy. Najlepsze światło do zdjęć bramy jest przed południem.