Kościół św. Jakuba Apostoła w Brzesku

Stary gotycki kościółek w Brzesku nie zniknął, choć na pierwszy rzut oka trudno go dostrzec. W latach 80. XX wieku dobudowano do niego od północy nową, dużo większą nawę, a dawna świątynia stała się jej przedsionkiem. Wejście do kościoła św. Jakuba to więc przejście z XV wieku prosto w architekturę lat 80. – i jeden z ciekawszych przykładów takiego połączenia w Małopolsce.

Historia: pożar za pożarem

Pierwszy kościół w Brzesku miał powstać około 1400 roku, o czym wspomina Jan Długosz. Murowaną świątynię wzniesiono prawdopodobnie w 1447 roku z fundacji Jaśka, wnuka Spytka z Melsztyna. Kościół wielokrotnie płonął: po pożarze z 1655 roku odbudowano go, a w 1678 roku – staraniem rodziny Czernych, patronów miasta – dostawiono wieżę, która stoi dziś po południowej stronie nawy. Kolejne pożary przyszły w 1863 i 1904 roku, gdy ogień strawił niemal całe miasto. Świątynię odbudowano w 1905 roku, a trzy dzwony ufundowała rodzina Goetzów Okocimskich, właścicieli pobliskiego browaru. Austriacy zarekwirowali je w 1915 roku, a dzwony ufundowane przez parafian w 1924 roku przepadły w czasie okupacji.

W latach 1980–1989 kościół powiększono o nową nawę główną, poświęconą w 1984 roku.

Co zobaczyć

• Gotycką część – jednonawowe wnętrze z neogotyckimi ołtarzami z pracowni Ferdinanda Stuflessera z Tyrolu. Ten fragment pozostał niemal niezmieniony.
• Wieżę z 1678 roku przy południowej ścianie starej nawy.
• Nową nawę z rzeźbiarską sceną Zesłania Ducha Świętego na ścianie ołtarzowej, zaprojektowaną przez Wincentego Kućmę, i witrażami Józefa Furdyny.
• Figurę św. Jakuba, patrona pielgrzymów, ustawioną przy kościele.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy pl. św. Jakuba 1, tuż obok rynku. Wystarczy 20–30 minut, by obejrzeć obie części i porównać stary prezbiterialny świat z nową nawą. Najlepiej przyjść poza godzinami mszy. W lipcu 2025 roku nawałnica uszkodziła dach starego kościoła i fragment murów, więc część elementów może być w remoncie. Niedaleko, w południowej części miasta, stoi pałac Goetzów, dawna rezydencja właścicieli browaru Okocim.