Fortyfikacje
Cytadela w Grudziądzu
Grudziądz
Pruska twierdza z 1776–1789 na skarpie Wisły, której nie zdobył Napoleon: donżon, 5 bastionów, 4 raweliny i chodniki minerskie. Wciąż teren wojskowy.
Atrakcje i ciekawe miejsca w Polsce
Odkrywaj miejsca warte zobaczenia — od zabytków po górskie szlaki.
Fortyfikacje
Cytadela Warszawska
Warszawa
Carska twierdza z 1832–1834 r. na Żoliborzu: X Pawilon, Brama Straceń, a dziś także dzielnica muzeów z MWP, MHP i Muzeum Katyńskim.
Fortyfikacje
Dawne mury miejskie w Poznaniu
Poznań
Relikty średniowiecznych murów Poznania: rekonstrukcja Bramy Wronieckiej z 41,5-metrowym odcinkiem muru, baszta armatnia i czerwony bruk znaczący dawny obwód.
Bezpłatny wstęp
Fortyfikacje
Fort Anioła w Świnoujściu
Świnoujście
Okrągła pruska rotunda z lat 1854–1858 w Świnoujściu, nazwana na wzór rzymskiego Zamku Anioła. Dziś muzeum z salą wikingów, kawiarnią i różanym tarasem.
Fortyfikacje
Fort Gerharda
Świnoujście
Pruski fort nadbrzeżny z XIX w. przy latarni – zwiedzanie jako szkolenie rekruta; od 2023 r. dostępny tylko statkiem z centrum.
Fortyfikacje
Fort I „Salis Soglio” w Siedliskach (Twierdza Przemyśl)
Siedliska
Austriacki fort z lat 1882–1886 kilkadziesiąt metrów od granicy z Ukrainą: zachowana ceglana brama, kazamaty i wylot windy działowej. Teren otwarty dla zwiedzających.
Fortyfikacje
Fort IV w Toruniu
Toruń
Najlepiej udostępniony fort pruskiej Twierdzy Toruń (1878–1884): kazamaty, koszary i fosa; zwiedzanie samodzielne za dnia i wieczorem z przewodnikiem.
Fortyfikacje
Fort Karola w Górach Stołowych
Karłów
Ruiny pruskiej strażnicy z 1790 r. na Górze Ptak (841 m n.p.m.): dziedziniec 10×14 m, kamienne schody i platforma z widokiem na Szczeliniec, 10 minut od parkingu.
Fortyfikacje
Fort Prusy w Nysie (Twierdza Nysa)
Nysa
Pruska cytadela w kształcie gwiazdy z lat 1743-1745: sucha fosa, kazamaty, podziemia i Muzeum Militariów na Szlaku Twierdzy Nysa.
Fortyfikacje
Fort VII – Muzeum Martyrologii Wielkopolan
Poznań
Fort VII w Poznaniu: miejsce pamięci po niemieckim obozie KL Posen z lat 1939–1944, gdzie zginęło ok. 4500 osób. Cele, Schody Śmierci, dawna komora gazowa.
Fortyfikacje
Fort Zachodni w Świnoujściu
Świnoujście
Pruska bateria nadbrzeżna z fosą (1856–1861) z Muzeum Historii Twierdzy – samodzielne zwiedzanie ok. 1 h, czynna przez cały rok.
Fortyfikacje
Góra Gradowa w Gdańsku
Gdańsk
Wzgórze za dworcem Gdańsk Główny: panorama Głównego Miasta, Krzyż Milenijny, XIX-wieczny fort i centrum nauki Hevelianum.
Fortyfikacje
Kamienny Szaniec w Kołobrzegu
Kołobrzeg
Relikt wschodnich umocnień Twierdzy Kołobrzeg z lat 1832–1836 nad samą plażą. Od 1887 roku kawiarnia kuracjuszy, dziś lokal z widokiem na Bałtyk i resztkami kazamat.
Fortyfikacje
Kompleks Riese
Walim
Największy projekt górniczo-budowlany III Rzeszy (1943–1945): Osówka, Włodarz z łodziami, Sztolnie Walimskie i podziemia Książa. Pamięć o tysiącach więźniów.
Fortyfikacje
Kompleks Włodarz
Walim
Podziemia projektu Riese w Górach Sowich: ok. 3 km sztolni, dwa poziomy, przeprawa łodzią i kino; zwiedzanie z przewodnikiem, ok. 7°C.
Fortyfikacje
Mamerki - bunkry
gmina Węgorzewo
Niezniszczone bunkry kwatery dowództwa wojsk lądowych III Rzeszy nad Mamrami – z muzeum, wieżą widokową i repliką Bursztynowej Komnaty.
Fortyfikacje
Mury miejskie w Byczynie
Byczyna
Jedne z nielicznych w Polsce murów miejskich zachowanych niemal w całości: ponad 900 m obwodu, Brama Polska, Brama Niemiecka, Baszta Piaskowa i fosa z pstrągami.
Fortyfikacje
Mury miejskie w Chełmnie
Chełmno
Niemal 1,7 km gotyckich murów z 23 basztami, Brama Grudziądzka z kaplicą i baszty widokowe — spacer wokół starówki Chełmna.
Fortyfikacje
Mury miejskie w Dobczycach
Dobczyce
Średniowieczne mury Dobczyc z XIV–XV wieku: linia długa na ok. 650 m, relikt bramy z prowadnicą brony, odbudowana baszta widokowa i spacer do ruin zamku królewskiego.
Fortyfikacje
Mury obronne i bramy w Toruniu
Toruń
Najlepiej zachowany pas średniowiecznych murów Torunia nad Wisłą — z bramami Mostową, Żeglarską i Klasztorną oraz basztami.
Bezpłatny wstęp
Fortyfikacje
Mury obronne w Kętrzynie
Kętrzyn
Fragmenty murów z XIV wieku, które otaczały 4-hektarowe miasto krzyżackie z 13 basztami. W narożnej baszcie Muzeum w Kętrzynie odtworzyło średniowieczną kuchnię.
Fortyfikacje
Mury obronne w Nysie
Nysa
Z murów biskupiej Nysy z XIV wieku przetrwały dwie wieże bramne: ceglana Ziębicka z kamiennym lwem, podobno łupem z wyprawy na Ziębice, i biała, 33-metrowa Wrocławska.
Fortyfikacje
Mury obronne w Paczkowie
Paczków
Polskie Carcassonne: owal murów o długości 1200 m, 19 z 24 baszt, wieże Wrocławska, Kłodzka i Ząbkowicka oraz zadaszona galeria na koronie muru. Pomnik Historii.
Fortyfikacje
Mury obronne w Raciborzu
Racibórz
Fragmenty murów Raciborza wzmiankowanych w 1299 roku i renesansowa Baszta Więzienna z ok. 1574 roku z attyką i wieżyczkami – symbol miasta z logo, znaczka i monety.