Kompleks Włodarz

Kompleks Włodarz jest jedną z najciekawszych udostępnionych części projektu Riese w Górach Sowich. Trasa prowadzi przez surowe, niedokończone sztolnie drążone w górze i pokazuje skalę przedsięwzięcia z czasów II wojny światowej. Najważniejsza różnica w porównaniu z innymi obiektami Riese to przeprawa łodzią przez zalany fragment podziemi.

Co obejmuje zwiedzanie

Zwiedzanie odbywa się z przewodnikiem, w kaskach i obejmuje dwa poziomy podziemi — dolny oraz udostępnioną część górnego. Po drodze zobaczysz pozostałości infrastruktury, ekspozycje o historii budowy i podziemne kino. Łódź nie zastępuje całej trasy pieszej, lecz uzupełnia ją o krótki przejazd przez zalane korytarze. Warto słuchać przewodnika, bo skala i funkcja poszczególnych przestrzeni nie zawsze są oczywiste.

Historia i pamięć

Włodarz był częścią nazistowskiego projektu Riese, budowanego w latach 1943–1945 z wykorzystaniem pracy więźniów obozów koncentracyjnych i jeńców wojennych. Podziemia są więc nie tylko techniczną ciekawostką. Wizyta wymaga szacunku dla miejsca i świadomości, że za zachowanymi korytarzami stoją przemoc, wycieńczenie i śmierć tysięcy ludzi.

Praktyczne informacje

Trasa trwa około godziny. Pod ziemią panuje około 7°C, wilgotność może sięgać 95%, a podłoże bywa błotniste. Załóż ciepłą warstwę, pełne buty i ubranie, które może się ubrudzić. Bilety kupuje się w kasie na terenie kompleksu, a godziny wejść zmieniają się sezonowo. Dzieci mogą wejść od 3. roku życia, ale ciemność, chłód i łódź nie każdemu małemu turyście odpowiadają.