Zbójnicki Szlak

Nie Podhale, a Żywiecczyzna była kolebką karpackiego zbójnictwa — i właśnie tę tezę obnosi Zbójnicki Szlak, zwany też Szlakiem Zbójników Karpackich. To historyczno-kulturowa trasa dziedzictwa Karpat prowadząca przez Beskidy, Tatry i Orawę, której naturalnym punktem startu jest Żywiec z zamkiem i Izbą Zbójnickich Tortur.

Śladami Janosika i Proćpokia

Na szlaku przewijają się postacie realne i legendarne: Janosik, Jerzy Fiedor zwany Proćpokiem czy Martyn Portasz. Z Żywca trasa prowadzi na Górę Grojec i do Izby Regionalnej Jacentego Ignatowicza, dalej w głąb Żywiecczyzny: do Jeleśni ze Starą Karczmą, Koszarawy z Zbójnicką Kapliczką i Sopotni Wielkiej ze zbójnickimi sosnami, aż po Zbójnickie Doliny nad Złatną, a za Babią Górą — do Zawoi z kapliczką zbójnicką w Zawoi Policznym i Starą Plebanią.

Dziedzictwo, które da się posmakować

Szlak ma charakter etniczny: przy domach i pracowniach lokalnych artystów można zetknąć się z gwarą, w tym językiem łemkowskim, i mową zbójników karpackich. Po drodze czekają także miejsca pamięci w terenie — Aleja Zbójników w Węgierskiej Górce, 3,5-metrowa rzeźba zbójnika w Cięcinie Górnej czy Góra Fiedorowa Janoska w Kamesznicy. Na Boraczym Wierchu jaskinia Proćpokowa Dziura przypomina o Proćpoku.

W praktyce

Trasa obejmuje dziesiątki rozproszonych punktów, więc najwygodniej zwiedzać ją samochodem, dzieląc na kilka wycieczek — naturalną bazą jest Żywiec. Na jeden dzień planuj 2–4 punkty, łącząc je ze szlakami na Muńcuł, Rachowca czy Wielką Raczę. Jednym z finałów trasy jest zakopiański Pęksowy Brzyzek.