Stawy Echo w Zwierzyńcu

Stawy Echo w Zwierzyńcu to najpopularniejsze miejsce Roztoczańskiego Parku Narodowego: cztery płytkie stawy wśród borów i wydm, z drewnianą platformą widokową, pomostami i plażą, a na groblach — z pasącymi się konikami polskimi. Leżą ok. 1 km od zabytkowego centrum Zwierzyńca, w dolinie strumienia Świerszcz. Dojdziesz tu krótkim spacerem od Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego, także z wózkiem, a latem możesz skorzystać z kąpieliska.

Historia Stawów Echo

Stawy założono w okresie międzywojennym, w latach 1929–1934, na podmokłych terenach dawnego „Wielkiego Bagna” w dolinie Świerszcza, a rozbudowano w czasie okupacji. Ścieżka po wydmie nawiązuje do dawnej osi wodnej renesansowej „willi” Zamoyskich, prowadzącej właśnie ku temu bagnu. Szybko stały się miejscem wypoczynku mieszkańców Zwierzyńca i Zamościa, harcerzy oraz wczasowiczów.

Do 2002 roku kompleks liczył 9 zbiorników; po renowacji i naturalizacji zostały 4 stawy o łącznej powierzchni ok. 40 ha, nawiązujące kształtem do układu z okresu międzywojennego. Masowa rekreacja — w upalne dni plażowało tu do kilku tysięcy osób — powodowała erozję wydmy i cofanie się lasu. Dlatego park zlikwidował wypożyczalnię sprzętu pływającego, ograniczył wchodzenie na wydmę i zbudował platformę oraz kładki antyerozyjne, odnowione w 2021 roku.

Co zobaczysz nad stawami

• Platformę widokową i pomosty na zboczu wydmy, przystosowane dla osób poruszających się na wózkach.
• Koniki polskie — przy sprzyjających warunkach widać je na trawiastych groblach. To część hodowli rezerwatowej „Ostoja”, prowadzonej od 1982 roku na 180 ha w dolinie Świerszcza.
• Ptaki wodno-błotne — stawy są ich ostoją; trwa tu też czynna ochrona płazów.
• Plażę i kąpielisko na największym stawie przy wydmie (latem, zgodnie z regulaminem kąpieliska publikowanym przez park).

Stawy są płytkie — od ok. 0,5 do 1,5 m — i zasila je strumień Świerszcz wypływający z torfowiska Międzyrzeki, objętego ochroną ścisłą.

Jak dojść: ścieżki do Stawów Echo

• Ścieżka do Stawów Echo (czarna): 1,2 km, ok. 30 min; zaczyna się w zabytkowej części Zwierzyńca przy browarze z 1806 roku, mija Pałac Plenipotenta (siedzibę parku) i Ośrodek Edukacyjno-Muzealny, a dalej prowadzi borem sosnowym.
• Ścieżka po wydmie do Stawów Echo (niebieska): 1,7 km, ok. 30 min; od Ośrodka doliną Świerszcza i kładką po koronie wydmy, z widokiem na łęgi i ostoję koników.

Obie ścieżki są bezpłatne, ale niedostępne dla psów. Na całą wizytę ze spacerem i obserwacją koników wystarczy 1,5–2 godziny.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Wstęp nad Stawy Echo jest bezpłatny (opłaty w parku dotyczą tylko ścieżki na Bukową Górę i trasy do Florianki).
• Parking przy Stawach Echo: 5 zł za godzinę, płatny od kwietnia do października; bezpłatny dla osób z kartą parkingową osoby niepełnosprawnej. Przy parkingu jest płatna toaleta (2 zł).
• Alternatywnie: parking przy Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym (4 zł/godz. przez cały rok, obecnie płatność tylko kartą).
• Zwierzyniec ma stację kolejową; od dworca idzie się do centrum, a dalej ścieżką.

Stawy Echo zimą 2026/27

Na przełomie października i listopada woda jest spuszczana, a stawy napełnia się ponownie wczesną wiosną. Zimą zamiast tafli wody zobaczysz więc odsłonięte dno i łąki. Koniki polskie przebywają w ostoi przez cały rok — zimą są dokarmiane. Ścieżki do stawów są zimą udostępnione także dla narciarzy biegowych. Kąpielisko działa wyłącznie latem.

W okolicy

Tuż obok jest Ośrodek Edukacyjno-Muzealny z multimedialną wystawą o przyrodzie Roztocza, a w centrum Zwierzyńca — barokowy kościółek na wyspie. Ambitniejsi mogą wejść na Bukową Górę (2,6 km) lub pojechać rowerem do Florianki.