Pomnik chrząszcza w Szczebrzeszynie

„W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie" – to zdanie z wiersza Jana Brzechwy zna każde polskie dziecko i każdy obcokrajowiec, który próbował nauczyć się polskiej wymowy. Szczebrzeszyn postanowił się tym pochwalić: przed ratuszem stoi dwumetrowy chrząszcz z brązu, grający na skrzypcach, a u stóp Góry Zamkowej drugi, drewniany.

Dwa pomniki

Pomnik na rynku (pl. T. Kościuszki) odsłonięto w lipcu 2011 roku. Zaprojektował go rzeźbiarz Zygmunt Jarmuł, a odlew wykonano w krakowskiej pracowni rzeźby Karola Badyny. Owad w cylindrze i długim surducie trzyma skrzypce i smyczek – stoi tuż przed ratuszem, więc trudno go przeoczyć.

Drewniana rzeźba stoi przy źródełku nieopodal zabytkowego młyna, u podnóża Góry Zamkowej. Pierwszą odsłonięto we wrześniu 2002 roku; uczniowie Liceum Sztuk Plastycznych w Zamościu wyrzeźbili ją pod okiem Zygmunta Jarmuła z pnia lipy o wysokości 3 metrów i średnicy metra. W październiku 2018 roku zniszczoną rzeźbę zastąpiono nową, także autorstwa Jarmuła.

Ciekawostka dla dociekliwych

Entomolodzy szybko zauważyli, że szczebrzeszyński „chrząszcz" z brązu w rzeczywistości przypomina owada z rzędu prostoskrzydłych – pasikonika lub szarańczę – a nie chrząszcza. Nikomu to jednak nie przeszkadza: najważniejsze, że gra, jak w wierszu, a pomnik stał się najczęściej fotografowanym miejscem w mieście.

Tripto podpowiada

Rynek jest niewielki i łatwo tu zaparkować. Zdjęcie z chrząszczem najlepiej zrobić rano lub późnym popołudniem, gdy jest mniej ludzi. Na pomnik wystarczy 10–15 minut, a na spacer do drewnianej rzeźby przy źródełku – kolejne pół godziny. Kilka kroków od rynku stoją synagoga, cerkiew i kościół św. Mikołaja, a dookoła zaczyna się Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy z wąwozami lessowymi.