Kościół św. Mikołaja w Szczebrzeszynie

Zanim wejdziesz do środka, obejrzyj zewnętrzną ścianę prezbiterium: w niszy tkwi kamienna płyta z herbem Zamoyskich i łacińskim aktem erekcji kościoła. Świątynię wzniesiono w latach 1610–1620 w stylu renesansu lubelskiego, a jej największym skarbem są sztukaterie na sklepieniach – podobne do tych w katedrze w Zamościu.

Historia

Kościół zbudował dziekan kapituły zamojskiej i zarazem proboszcz szczebrzeszyński, ks. Mikołaj Kiślicki. Konsekrował go w 1620 roku biskup Jerzy Zamoyski. Około 1644 roku świątynię zniszczył pożar wywołany przez Tatarów; po odbudowie ponownie ją konsekrowano w 1668 roku, a w 1754 roku znów spłonęła. W połowie XIX wieku była w bardzo złym stanie i remontowano ją aż do końca stulecia, częściowo zacierając cechy późnego renesansu. W czasie II wojny światowej Niemcy zamknęli kościół, ale uniknął on dewastacji i 25 lipca 1944 roku został ponownie otwarty.

Co zobaczyć

• Sztukaterie na sklepieniach z czasów budowy, typu kalisko-lubelskiego: listwowe podziały w prezbiterium i bogaty ornament w nawach.
• Kamienną płytę z herbem Zamoyskich i aktem erekcji w niszy na zewnętrznej ścianie prezbiterium.
• Wieżę od frontu z kruchtą w przyziemiu i wieżyczkę na sygnaturkę nad nawą; mury z kamienia i cegły wzmocniono później usypanymi wokół nich ziemnymi skarpami.
• Trzy nawy i dwie renesansowe kaplice po bokach, zbudowane razem z kościołem.
• Ołtarz główny z obrazem św. Mikołaja oraz boczne ołtarze z początku XVII wieku, m.in. z obrazem św. Walentego.
• Barokową ambonę z końca XVIII wieku z aniołami podtrzymującymi baldachim.
• Organy o 12 głosach z 1893 roku, zbudowane przez lwowską firmę Jana Śliwińskiego i naprawiane m.in. w 1956 i 2012 roku.
• Obrazy Świętej Rodziny i Chrystusa nauczającego w świątyni z pierwszej połowy XVII wieku, przypisywane Janowi Kasińskiemu.

Ciekawostki

Kościół leży na Szlaku Renesansu Lubelskiego, łączącym świątynie z charakterystycznymi sztukateriami w regionie. W ołtarzach są także obrazy XIX-wiecznego malarza Rafała Hadziewicza. Przed kościołem stoi biała brama, a przy nim dzwonnica z kaplicą grobową.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy rynku, kilka minut pieszo od pomnika chrząszcza, synagogi i cerkwi. Wnętrze zobaczysz przed mszą lub po niej. Na zwiedzanie przeznacz 20–30 minut; patrz w górę, bo sklepienia są najcenniejsze. Szczebrzeszyn leży na trasie z Zamościa do Zwierzyńca i Roztoczańskiego Parku Narodowego.