Grota Niedźwiedzia w Złotym Potoku

W 1857 roku spacerujący po okolicach Złotego Potoku Zygmunt Krasiński odkrył i opisał niewielką jaskinię w wapiennych skałach nad doliną Wiercicy – i sam wydobył z niej pierwsze kości prehistorycznych zwierząt. Późniejsze badania ujawniły w Grocie Niedźwiedziej szczątki mamuta, nosorożca włochatego i niedźwiedzia jaskiniowego, a także ślady myśliwych z epoki kamienia. Dziś to najczęściej odwiedzana jaskinia w gminie Janów i jeden z przystanków na spacerze po rezerwacie Parkowe.

Jaskinia poety i myśliwych

Grota leży w skałach wierzchołkowej części wzgórza w rezerwacie przyrody Parkowe, utworzonym w 1957 roku i chroniącym dziś 234 ha lasów, ostańców i źródeł Wiercicy. Jest jednocześnie stanowiskiem paleontologicznym i archeologicznym: schronienia szukali tu ludzie epoki kamienia łupanego, a od czasów Krasińskiego miejsce przyciągało badaczy. Okolica była związana z rodziną poety – w latach 1852–1858 teren rezerwatu należał do jego ojca, generała Wincentego Krasińskiego.

Co zobaczysz w środku

Jaskinia ma około 70 m długości i rozwija się poziomo, więc nie wymaga wspinania. Składa się z komory podpartej skalną kolumną i trzech odchodzących od niej korytarzy. W środku panuje temperatura około 10°C i wilgotność około 85%, a brak oświetlenia elektrycznego sprawia, że bez latarki zobaczysz niewiele. W grocie żyje kilka gatunków nietoperzy, m.in. nocek duży, więc nie świeć im w oczy i nie hałasuj. Kości znalezione podczas badań nie są eksponowane w jaskini.

Sąsiad pod ziemią

Zimą 2011/2012 grotołazi odkryli w tym samym zboczu doliny Jaskinię Niedźwiedzią Górną z korytarzami o długości 635 m i bogatą szatą naciekową. Jej dolne piętro leży na tym samym poziomie co Grota Niedźwiedzia. W przeciwieństwie do niej Jaskinia Niedźwiedzia Górna jest zamknięta i dostępna wyłącznie dla badaczy, kilka razy w roku.

Tripto podpowiada

Do groty prowadzi szlak pieszo-rowerowy „Ku Źródłom”, który przecina rezerwat z południa na północ obok Stawu Szmaragdowego, Źródła Spełnionych Marzeń, Stawu Zielonego i Młyna Kołaczew; obok jaskini biegnie też czerwony Szlak Orlich Gniazd. Od 16 września 2025 roku na tej trasie można spacerować z psem na smyczy – to jedyny taki rezerwat na śląskiej części Jury, ale w pozostałych miejscach rezerwatu zakaz wprowadzania psów nadal obowiązuje. Wstęp jest bezpłatny, a samo zwiedzanie groty zajmuje około 15 minut. Wejście do jaskini należy uzgadniać z RDOŚ w Katowicach – przed wyjazdem sprawdź aktualne zasady. Zabierz latarkę, wygodne buty i cieplejsze okrycie nawet latem.