Młyn Kołaczew w Złotym Potoku

Nazwa ma pochodzić od kołatania – charakterystycznego klekotu, jaki wydawało pracujące koło wodne. Drewniany młyn Kołaczew w Złotym Potoku stoi nad źródłowym odcinkiem Wiercicy, w miejscu, gdzie rzeczka wypływa ze Stawu Zielonego. Obecny budynek pochodzi z 1807 roku, ale młyn działał tu już w średniowieczu: pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1473 roku. Z sześciu młynów wodnych, które dawniej pracowały na Wiercicy w okolicach Złotego Potoku, przetrwał tylko ten jeden.

Ponad pięć wieków przy jednym stawie

W 1473 roku młynarzem był tu Piotr Palis, a właścicielem rycerz Piotr Potocki herbu Szreniawa. Grobla, która spiętrza Staw Zielony, zapewniała spadek wody potrzebny do napędu koła. Wysoki drewniany budynek wzniesiono w 1807 roku jako część dóbr złotopotockich; na mapie Królestwa Polskiego z 1839 roku figuruje już pod nazwą Kołaczew. Za czasów Raczyńskich, właścicieli Złotego Potoku, młynem zarządzał M. Chuściel, a w okresie międzywojennym jego córka. Po pożarze młyn odbudowano w 1928 roku.

Od koła do turbiny

Po II wojnie światowej młyn upaństwowiono i prowadziła go Gminna Spółdzielnia Produkcyjna. W latach 50. XX wieku usunięto koło wodne, a maszyny przestawiono na zasilanie elektryczne. Dziś obiekt jest własnością prywatną i nie pracuje; we wnętrzu zachowała się turbina systemu Peltona. Młyn znalazł się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

Co jest w okolicy

Młyn leży w granicach rezerwatu przyrody Parkowe, w Parku Krajobrazowym Orlich Gniazd. Staw Zielony bywa nazywany także „Snem Nocy Letniej”. Groblą przy młynie biegną dwa główne szlaki Jury: czerwony Szlak Orlich Gniazd i żółty Szlak Zamonitu, a także rowerowy szlak Zygmunta Krasińskiego. W pobliżu znajdziesz Grotę Niedźwiedzią, Źródło Spełnionych Marzeń, obelisk upamiętniający mjr. Jana Wrzoska, poległego tu w pierwszych dniach II wojny światowej, a nieco dalej staw Amerykan, wczesnośredniowieczne grodzisko Wały i pstrągarnię.

Tripto podpowiada

Młyn stoi przy ul. Kościuszki 77, przy drodze wojewódzkiej nr 793, około 1,5 km na południowy zachód od centrum Złotego Potoku. Ponieważ to prywatna posesja, oglądaj go z drogi i z grobli – wnętrze nie jest udostępniane. Drewnianą bryłę dobrze widać z grobli Stawu Zielonego, którą prowadzą znakowane szlaki – nie musisz więc zbaczać z trasy. Sam młyn to krótki przystanek na 10–15 minut, ale idealnie pasuje do spaceru po rezerwacie Parkowe i Dolinie Wiercicy, połączonego z wizytą w Dworku Krasińskiego.