Zamek Książ w Wałbrzychu

Zamek Książ w Wałbrzychu to największy zamek Dolnego Śląska i trzecia co do wielkości warownia w Polsce – po Malborku i Wawelu. Stoi na skalnym cyplu nad doliną Pełcznicy, otoczony lasami Książańskiego Parku Krajobrazowego. Przez ponad cztery stulecia należał do rodu Hochbergów, a jego najbardziej znaną mieszkanką była księżna Daisy. W 2025 roku zespół zamkowo-parkowy Książ uznano za Pomnik Historii, więc to jeden z obowiązkowych punktów każdej wycieczki po Sudetach.

Historia: od Bolka Surowego do Pomnika Historii

Pierwszy murowany zamek wzniesiono dla księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I Surowego w latach 1288–1292, w miejscu wcześniejszego grodu. W 1509 roku Książ kupił Konrad (Kunz) von Hochberg i od tej pory, z krótkimi przerwami, rezydencja pozostawała w rękach rodu aż do II wojny światowej. Hochbergowie przebudowywali ją kilkakrotnie: w stylu renesansowym w połowie XVI wieku, w duchu baroku w latach 1705–1732 (z tego okresu pochodzi m.in. reprezentacyjna Sala Maksymiliana) i wreszcie w latach 1909–1923, gdy Jan Henryk XV dobudował nowe skrzydła, tarasy z fontannami i podwyższył główną wieżę.

Jego żoną była Angielka Maria Teresa Cornwallis-West, znana jako księżna Daisy – postać barwna, autorka wspomnień i działaczka charytatywna, dziś patronka wielu zamkowych wydarzeń. W czasie wojny naziści przejęli zamek i od 1944 roku przebudowywali go w ramach projektu Riese; pod dziedzińcem wydrążono sztolnie, a do prac zmuszano więźniów filii obozu Gross-Rosen. Przeznaczenie tych tuneli wciąż jest przedmiotem badań, a opowieści o ukrytych skarbach warto traktować jako legendy. Po 1945 roku zamek został zdewastowany i rozgrabiony (m.in. bogata biblioteka), a odbudowę rozpoczęto w latach 70. Od 1991 roku właścicielem jest miasto Wałbrzych, a obiektem zarządza spółka Zamek Książ w Wałbrzychu. Rozporządzenie prezydenta z 31 lipca 2025 roku nadało zespołowi zamkowo-parkowemu status Pomnika Historii.

Co zobaczyć w Zamku Książ

• Wnętrza zamku – trasa z audioprzewodnikiem prowadzi przez reprezentacyjne sale, w tym barokową Salę Maksymiliana z malowanym plafonem i marmurowymi kominkami, oraz pokoje związane z historią Hochbergów i księżnej Daisy. Zamek ma ponad 400 pomieszczeń, choć zwiedza się tylko część z nich.
• Tarasy – kaskada ogrodów z fontannami i bukszpanowymi parterami po zachodniej i południowej stronie zamku; z nich najlepiej widać, jak budowla zawisa nad doliną.
• Podziemia – trasa po sztolniach z czasów II wojny światowej, zwiedzana o konkretnej godzinie. W środku jest chłodno (operator podaje ok. 6°C), a dzieci poniżej 4 lat nie są wpuszczane.
• Palmiarnia w Lubiechowie – szklarnia z początku XX wieku, ok. 2 km od zamku (ul. Wrocławska 158), z egzotyczną roślinnością i ogrodem japońskim.
• Stado Ogierów Książ – zabytkowe stajnie z 1844 roku, w których hoduje się głównie konie śląskie.
• Mauzoleum Hochbergów na Wzgórzu Topolowym – udostępniane sezonowo.

Bilety i godziny otwarcia (stan na październik 2026)

Cennik indywidualny obowiązujący od 6 maja 2026 roku (normalny/ulgowy):

• Zamek + Palmiarnia: 72/62 zł – podstawowy wariant, zamek z audioprzewodnikiem;
• Zamek + Podziemia + Palmiarnia: 92/82 zł;
• All Day Ticket (zamek, tarasy, podziemia, Palmiarnia, Stado Ogierów, Mauzoleum): 104/94 zł;
• Explore Wałbrzych (m.in. zamek, Palmiarnia, Stara Kopalnia, Muzeum Porcelany): 139/109 zł;
• same Podziemia 45/39 zł, sama Palmiarnia 27/21 zł.

Bilet ulgowy przysługuje m.in. dzieciom od 4 lat, uczniom do 19 lat, studentom do 24 lat i osobom po 65. roku życia; dzieci poniżej 4 lat wchodzą bezpłatnie. Audioprzewodnik jest dostępny po polsku, angielsku, niemiecku, czesku i ukraińsku, a także w wersji rodzinnej i w polskim języku migowym. Bilety kupisz online w oficjalnym systemie biletowym zamku.

W sezonie kwiecień–wrzesień wnętrza i Palmiarnia są otwarte w dni robocze 9:00–18:00, a w weekendy 9:00–19:00. Tarasy są czynne co do zasady do 30 września (w październiku zależnie od pogody), a godzin na sezon jesienno-zimowy operator nie publikuje w tym samym miejscu – przed przyjazdem zadzwoń do punktu obsługi klienta (czynny codziennie 8:30–17:00).

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Na same wnętrza z audioprzewodnikiem wystarczy około godziny, ale razem z tarasami, podziemiami i spacerem po parku realnie zajmie to 3–4 godziny. Z Palmiarnią i stadniną Książ łatwo wypełnia cały dzień. Najlepiej przyjechać rano: w sezonie i w weekendy kolejki do kas bywają długie. Podziemia mają określone godziny wejść, więc kup bilet z wyprzedzeniem i bądź na miejscu 5 minut wcześniej. Duże plecaki zostawia się w szatni; nosidełka noszone z przodu są dozwolone. Na podziemia weź ciepłą bluzę nawet latem.

Wiosną (Festiwal Kwiatów i Sztuki) i zimą (iluminacje Ogrody Światła) zamek organizuje duże wydarzenia – to piękne, ale najbardziej zatłoczone terminy.

Dojazd i parking

Zamek leży w północnej części Wałbrzycha, ok. 70–80 km od Wrocławia (około godziny jazdy samochodem). Z centrum Wałbrzycha dojeżdżają autobusy miejskie linii 8 i 12 – ich pętla znajduje się tuż pod zamkiem. Najbliższa stacja kolejowa to Świebodzice (ok. 3 km). Przy zamku działa płatny parking główny oraz parking przy Stadzie Ogierów, około 900 m pieszo od zamku; stawki zmieniały się w ostatnich latach, więc sprawdź je na miejscu.

W okolicy

W Wałbrzychu warto połączyć Książ ze Starą Kopalnią – Centrum Nauki i Sztuki w dawnej kopalni węgla, a także z Muzeum Porcelany. Nieco dalej leżą Szczawno-Zdrój z uzdrowiskowym parkiem, Zamek Grodno w Zagórzu Śląskim i podziemne kompleksy Riese w Górach Sowich (Osówka, Włodarz).