Książański Park Krajobrazowy

Zamek Książ stoi na skalnym cyplu nad przełomem Pełcznicy — i to właśnie ten górski krajobraz w granicach Wałbrzycha chroni Książański Park Krajobrazowy. Na 3155 hektarach mieszczą się głębokie wąwozy, buczyny, ruiny średniowiecznych zamków Stary Książ i Cisy oraz zalany kamieniołom zwany Jeziorkiem Daisy. Znakowane ścieżki spacerowe zaczynają się bezpośrednio w wałbrzyskich dzielnicach Podzamcze i Szczawienko.

Park w liczbach

Park utworzono 28 października 1981 roku uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Wałbrzychu. Zajmuje 3155,4 ha, a otulina — kolejne 5933 ha. Leży na Pogórzu Wałbrzyskim, na terenie Wałbrzycha, Świebodzic oraz gmin Stare Bogaczowice, Dobromierz i Świdnica. Najwyższy punkt sięga 481 m n.p.m. między Poniatowem a Pogorzałą, najniższy (ok. 270 m) leży nad Strzegomką w Dobromierzu. Park podzielono na trzy zespoły krajobrazowe: dobromierski wokół sztucznego zbiornika, książański z przełomami rzek i lubiechowski z kopulastymi wzgórzami.

Co zobaczyć

• Rezerwat Przełomy pod Książem koło Wałbrzycha — przełomowe odcinki Pełcznicy i Szczawnika z typowo górskim krajobrazem, choć to dopiero pogórze.
• Zamek Książ i jego tarasy nad wąwozem Pełcznicy oraz Stado Ogierów Książ.
• Ruiny zamku Stary Książ na wzgórzu nad Szczawnikiem i ruiny zamku Cisy nad Doliną Czarnego Potoku.
• Rezerwat Jeziorko Daisy — nieczynny kamieniołom wapienia ze skamieniałą fauną z górnego dewonu, otoczony buczyną; obok znajduje się podziemne wyrobisko Jaskinia Daisy.
• Cis Bolko i inne pomniki przyrody — w parku jest ich 17, głównie cisy, a także 3 zabytkowe aleje drzew.

Przyroda i ścieżki

W lasach parku dominują grądy, kwaśna buczyna górska i olszyny podgórskie. Liczba gatunków roślin waha się według opracowań od 181 do 229, a 29 gatunków jest chronionych. Szczególnie dużo jest mchów i porostów. Zarząd parku wytyczył ścieżki dydaktyczne: „Dolina Różaneczników", przyrodniczo-dydaktyczną „Jeziorko Daisy" i przyrodniczo-historyczną „Ścieżkę Hochbergów", nawiązującą do dawnych właścicieli Książa. Przez park biegną też piesze szlaki, m.in. Szlak Zamków Piastowskich, oraz znakowane ścieżki spacerowe z Wałbrzycha-Podzamcza i Szczawienka.

Tripto podpowiada

Najciekawsza krótka pętla zaczyna się w Wałbrzychu-Szczawienku lub na Podzamczu: czerwona ścieżka spacerowa prowadzi do ruin Starego Książa, przez wzgórze Skiba i Wąwóz Szczawnika z powrotem. Na taki spacer zaplanuj 2–3 godziny, a jeśli chcesz zwiedzić też zamek Książ, cały dzień. Ścieżki w wąwozach bywają strome i śliskie po deszczu, więc przydadzą się buty z dobrą podeszwą. Wejście do lasów i rezerwatów jest bezpłatne — płaci się tylko za zwiedzanie zamku i stadniny. Nazwa Jeziorka Daisy upamiętnia księżnę Daisy von Pless, ostatnią właścicielkę zamku Książ — na brzegu zachowały się resztki jej baszty widokowej. Rezerwat leży w gminie Świdnica, a najwygodniej dojechać do niego od strony Pogorzały.