Uzdrowisko w Szczawnie Zdroju

Dwa razy dziennie, o 12:00 i 20:00, z neogotyckiej Wieży Anny nad parkiem zdrojowym rozbrzmiewa „Pieśń polska" Henryka Wieniawskiego — to sygnał rozpoznawczy Szczawna-Zdroju, uzdrowiska u stóp Chełmca (850 m n.p.m.) w Sudetach Środkowych. Dawne Bad Salzbrunn przyciągało cesarzy i królów, a dziś zachowało wpisany do rejestru zabytków zespół architektury zdrojowej z lat 1822–1894: halę spacerową z pijalnią, teatr, Białą Salę i dawny Grand Hotel.

Historia: od wsi Hochbergów do kurortu cesarzy

Wieś wymienia już Księga henrykowska z 1221 roku, a od końca XIV wieku należała do dóbr zamku Książ. Właściwości tutejszych szczaw potwierdził w 1597 roku nadworny lekarz Hochbergów Caspar Schwenckfeldt. Prawdziwy rozkwit przyniósł XIX wiek: lekarz August Zemplin rozbudował uzdrowisko, powstały park zdrojowy, teatr i kolejne pawilony. Do 1934 roku Szczawno należało do Hochbergów, a w 1946 roku przyjęto obecną polską nazwę (przejściowo używano też nazwy Solice Zdrój).

Szczytowym okresem była belle époque. W latach 1908–1911 książę Jan Henryk XV Hochberg von Pless zbudował luksusowy Grand Hotel, którego wnętrza urządzała jego żona, słynna księżna Daisy. Mieszkali w nim m.in. cesarz Wilhelm II, król Grecji Konstantyn I i Winston Churchill. W 1924 roku książęca para otworzyła tu 24-dołkowe pole golfowe. Dziś dawny hotel to Dom Zdrojowy, działający jako sanatorium; na jego wzór powstał w okresie międzywojennym Grand Hotel w Sopocie.

Co zobaczyć

• Hala Spacerowa z pijalnią wód — pierwszą halę, nazwaną na cześć Elżbiety Ludwiki Bawarskiej, zaprojektował w 1830 roku Joseph Raabe; po pożarze w 1893 roku stanęła obecna, klasycystyczna, otwarta w 1896 roku.
• Sgraffito na Białej Sali obok hali — Asklepios przyjmuje od Higiei czarę z wodą mineralną „Mieszko".
• Teatr Zdrojowy im. Henryka Wieniawskiego z 1892 roku — klasycystyczna fasada i neorokokowa sala z trzema lożami i zabytkowym żyrandolem.
• Wieża Anny z 1818 roku, wysoka na około 15 m, z tarasem widokowym; obok odkryto ujęcie wody mineralnej sprzed blisko 2 tysięcy lat.
• Park Zdrojowy im. Henryka Wieniawskiego — największy park w mieście — oraz Park Szwedzki.

Ciekawostki

• Wieżę Anny zaprojektował Joseph Raabe, nazywany malarzem Goethego, a zegar odmierza na niej czas od 1835 roku.
• Od 1966 roku w teatrze zdrojowym odbywa się w czerwcu Międzynarodowy Festiwal Henryka Wieniawskiego.
• Tutejsze wody to szczawy wodorowęglanowo-sodowo-wapniowe — stąd polska nazwa miasta.

Tripto podpowiada

Na spacer po części zdrojowej — hala, pijalnia, Biała Sala, teatr i park z Wieżą Anny — zarezerwuj 2–3 godziny i ułóż trasę tak, by o 12:00 być pod wieżą i usłyszeć hejnał Wieniawskiego. Na repertuar teatru i termin festiwalu zerknij przed przyjazdem. Szczawno sąsiaduje z Wałbrzychem (dojeżdżają tu miejskie autobusy), a wizytę łatwo połączyć z zamkiem Książ, dawną siedzibą właścicieli uzdrowiska, i z wejściem na Chełmiec.