Chełmiec – Góry Wałbrzyskie

Chełmiec trafił do Korony Gór Polski dzięki pomyłce: punkt triangulacyjny umieszczono kiedyś na wieży widokowej, więc góra „urosła” do 869 m. Współczesne pomiary dają 850 m n.p.m., a tytuł najwyższego szczytu Gór Wałbrzyskich odebrała mu Borowa. Mimo to ta kopulasta góra nad Wałbrzychem i Szczawnem-Zdrojem jest najbardziej charakterystycznym punktem okolicy, z XIX-wieczną wieżą stylizowaną na ruinę i 45-metrowym krzyżem.

Góra z wulkanu

Cały masyw Chełmca leży w granicach Szczawna-Zdroju i jest najwyższym punktem tego uzdrowiska. Swoją odrębność zawdzięcza wulkanizmowi: to lakkolit, czyli magma zastygła pod powierzchnią. W skład masywu wchodzą też Chełmiec Mały (776 m) i Mniszek (711 m). Kopuła jest tak wyrazista, że rozpoznaje się ją nawet z odległego o 70 km Wrocławia. Zbocza porastają lasy regla dolnego z cennymi buczynami i jaworzynami, chronione w obszarze Natura 2000.

Wieża widokowa z 1888 roku

W latach 1887–1888 z inicjatywy Wałbrzyskiego Towarzystwa Górskiego i za pieniądze rodu Hochbergów, właścicieli zamku Książ, na szczycie stanęła kamienna wieża o wysokości około 22 m, stylizowana na ruinę, z gospodą i schroniskiem. Otwarto ją 5 sierpnia 1888 roku. Po wojnie obiekt niszczał, dziś zarządza nim Europejskie Centrum Radiokomunikacji Amatorskiej, które stopniowo go odnawia. Wieża jest otwierana w sezonie od wiosny do jesieni, przy dobrej pogodzie, głównie w weekendy.

Ciekawostki

• Po II wojnie światowej w budynku na szczycie działały zagłuszarki Radia Wolna Europa, z antenami na drewnianych masztach wokół ogrodzonego terenu. Resztki betonowych słupów i postumentów można jeszcze znaleźć.
• W 1973 roku powstał tu ośrodek nadawczy z masztem o wysokości 69 m; w 2012 roku zbudowano nowy maszt.
• 45-metrowy Krzyż Milenijny poświęcono 23 września 2000 roku. Jest nocą podświetlany, a od 2001 roku prowadzi do niego z Boguszowa Droga Krzyżowa Trudu Górniczego.
• W 2004 roku na zboczach Chełmca rozegrano mistrzostwa Europy w kolarstwie górskim w zjeździe.

Szlaki

Na szczyt prowadzą szlaki ze Szczawna-Zdroju, Wałbrzycha i Boguszowa-Gorc, a przez Chełmiec biegnie europejski szlak długodystansowy E3. Szczawno-Zdrój poleca szlak czarny, zaczynający się przy Pijalni Wód Mineralnych. Od 2024 roku Chełmiec należy też do Korony Gór Dolnego Śląska.

Tripto podpowiada

Wejście jest bezpłatne, a wiaty i miejsca na ognisko są dostępne przez cały rok. Na wycieczkę ze Szczawna-Zdroju z powrotem zaplanuj 2,5–3 godziny. Nawet gdy wieża jest zamknięta, warto wejść dla lasu i krzyża, ale panoramę Sudetów zobaczysz tylko z tarasu wieży, bo wierzchołek jest zalesiony. Połącz wycieczkę ze spacerem po parku zdrojowym w Szczawnie i łykiem wody w pijalni.