Beskid Gorlicki

Nazwę „Beskid Gorlicki” wymyślili przedwojenni turyści, dla których Gorlice były główną bramą w góry między Krynicą a Duklą. Dziś geografowie jej nie używają, ale sam teren się nie zmienił: to zachodni fragment Beskidu Niskiego na południe od Gorlic, między doliną Białej a Wisłoką. Łagodne grzbiety, łemkowskie cerkwie z listy UNESCO, cmentarze z 1915 roku i najwyższy szczyt polskiej części Beskidu Niskiego – Lackowa (997 m n.p.m.).

Skąd ta nazwa

Określenie Beskid Gorlicki było popularne wśród turystów przed i tuż po II wojnie światowej. W Gorlicach działał wtedy oddział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, później przekształcony w oddział PTTK. Współczesne podziały wyróżniają na tym obszarze trzy krainy: Góry Grybowskie z krótkimi grzbietami i wyspowymi masywami, Góry Hańczowskie z długimi, wąskimi i stromymi grzbietami oraz Pasma Magurskie z szerokimi, łagodnymi grzbietami między Ropą a Wisłoką.

Co zobaczyć

• Lackowa (997 m n.p.m.) – szczyt z Korony Gór Polski na granicy ze Słowacją. Zachodni stok, którym biegnie czerwony szlak, jest najbardziej stromym odcinkiem znakowanego szlaku w Beskidzie Niskim: na kilometrze pokonuje się około 300 m różnicy wysokości.
• Cerkiew w Owczarach z 1653 roku i cerkiew w Kwiatoniu z drugiej połowy XVII wieku – obie wpisano w 2013 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Kwiatoń uchodzi za modelowy przykład cerkwi łemkowskiej; po wysiedleniu Łemków w ramach akcji „Wisła” w 1947 roku cerkiew w Kwiatoniu przejęli rzymscy katolicy, a dziś obie świątynie dzielą grekokatolicy i katolicy obrządku łacińskiego.
• Cmentarz wojenny nr 123 na Pustkach w Łużnej – nekropolia z bitwy pod Gorlicami z maja 1915 roku, zaprojektowana przez Jana Szczepkowskiego, od 2016 roku ze Znakiem Dziedzictwa Europejskiego.
• Magurski Park Narodowy – utworzony w 1995 roku, chroni górne dorzecze Wisłoki i pasmo Magury Wątkowskiej.

Ciekawostki

W czasie konfederacji barskiej nagi wówczas wierzchołek Lackowej służył do przekazywania sygnałów flagami między obozami konfederatów w Izbach i Wysowej – stąd jej dawna nazwa „Chorągiewka Pułaskiego”. Gorlice to z kolei kolebka przemysłu naftowego: w 1854 roku Ignacy Łukasiewicz zapalił tu pierwszą na świecie uliczną lampę naftową. Bitwa pod Gorlicami z 2 maja 1915 roku przełamała front rosyjski i zniszczyła większość zabudowy miasta.

Tripto podpowiada

Oddział PTTK w Gorlicach opiekuje się około 315 km górskich szlaków – m.in. z Gorlic pod Magurę Wątkowską, z Biecza pod Ferdel i z Ropek pod Ostry Wierch. Jako bazę wybierz Gorlice, Sękową albo Uście Gorlickie; noclegi na szlaku oferują m.in. schronisko PTTK na Magurze Małastowskiej i bacówka PTTK w Bartnem. Na trasy przez Magurski Park Narodowy sprawdź wcześniej komunikaty parku. Między wsiami bywa daleko, więc zabierz mapę, zapas wody i buty odporne na błoto.