Drewniany kościół w Sękowej

Zimą 1914/1915 roku, w czasie zaciętych walk na froncie pod Gorlicami, żołnierze rozbierali sękowski kościół na budowę okopów i na opał. Że świątynia w ogóle przetrwała, zawdzięcza odbudowie rozpoczętej już w 1918 roku. Dziś drewniany kościół św. Filipa i św. Jakuba z około 1520 roku jest na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, a jego szerokie, otwarte soboty na słupach należą do najbardziej rozpoznawalnych sylwetek w Beskidzie Niskim.

Historia

Kościół wzniesiono na początku XVI wieku, około 1520 roku, najpóźniej w 1522 roku – z tego samego roku pochodzi kamienna chrzcielnica. To budowla jednonawowa, o konstrukcji zrębowej, postawiona na fundamencie z łamanego kamienia. Ściany z ręcznie ciosanych modrzewiowych bali w całości pokrywa gont, a węższe prezbiterium i szerszą nawę nakrywa wspólny, stromy dach. W XVII wieku dostawiono wieżę o konstrukcji słupowo-ramowej, nakrytą kopulastym hełmem, oraz rozłożyste soboty, które nadały kościołowi charakterystyczną sylwetkę. W 1819 roku przebudowano zakrystię i chór muzyczny.

Kościół malowali znani artyści przełomu XIX i XX wieku, m.in. Stanisław Wyspiański, Józef Mehoffer, Teodor Axentowicz i Włodzimierz Tetmajer. W 1974 roku Poczta Polska wydała znaczek z jego wizerunkiem w serii o polskim budownictwie ludowym. Prace konserwatorskie wyróżniono w 1994 roku medalem Europa Nostra, a w 2003 roku kościół trafił na listę UNESCO razem z innymi drewnianymi kościołami południowej Małopolski.

Co zobaczyć

• Soboty – otwarte podcienie wsparte na słupach, obiegające kościół; z bliska widać, jak gont pokrywa każdą powierzchnię.
• Portal zachodni zwieńczony łukiem trójlistnym w kształcie oślego grzbietu – jeden z trzech późnogotyckich portali.
• Kamienna chrzcielnica w kształcie kielicha z datą 1522.
• Belka tęczowa z drewnianym krucyfiksem z XVI wieku.
• Późnorenesansowy ołtarz główny z XVII wieku, polichromowany.
• Ludowo-barokowe obrazy Drogi Krzyżowej z XVII wieku i dwa feretrony z XVIII wieku.

Wnętrze jest skromne właśnie z powodu zniszczeń z I wojny światowej – ołtarze boczne to współczesne rekonstrukcje wzorowane na renesansowych. Tym uważniej warto oglądać to, co przetrwało: chrzcielnicę, krucyfiks i portale.

Tripto podpowiada

To kościół filialny, nie muzeum, więc wnętrze nie jest otwarte według stałego grafiku. Możliwość wejścia zależy od opiekunów świątyni i Szlaku Architektury Drewnianej Małopolski – sprawdź ją przed przyjazdem. Nawet przy zamkniętych drzwiach warto obejść kościół dookoła pod sobotami: to z zewnątrz widać najwięcej. Na wizytę wystarczy 30–45 minut. Sękową łatwo połączyć z pobliskimi Siarami i z Gorlicami.