Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju

Muzeum Nikifora w Krynicy-Zdroju to niewielkie, ale wyjątkowe muzeum poświęcone Nikiforowi Krynickiemu – łemkowskiemu malarzowi samoukowi, dziś jednemu z najbardziej znanych twórców sztuki naiwnej w Europie. Mieści się w błękitnej drewnianej willi „Romanówka” przy Bulwarach Dietla, kilka kroków od Pijalni Głównej. Zobaczysz tu kilkadziesiąt oryginalnych prac artysty, jego skromne przybory i pamiątki, a przy okazji poznasz jedną z najbardziej poruszających historii XX-wiecznej Krynicy.

Kim był Nikifor

Nikifor, właściwie Epifaniusz Drowniak, urodził się w Krynicy 21 maja 1895 roku jako syn ubogiej, głuchoniemej Łemkini. Przez większość życia żył w biedzie, uważany za upośledzonego, malując na kartonach, okładkach zeszytów i skrawkach papieru – pozostawił po sobie prawie 40 tysięcy prac. Już w 1930 roku jego prace poznali polscy i ukraińscy malarze w Paryżu, pierwszą wystawę w Warszawie zorganizowano w 1949 roku, a w 1958 roku jego obrazy pokazała paryska galeria. W 1947 roku, w ramach Akcji „Wisła”, został wysiedlony na zachód Polski – dwukrotnie wracał pieszo do Krynicy, aż za trzecim razem pozwolono mu zostać. Opiekowali się nim Ella i Andrzej Banachowie, a od 1960 roku malarz Marian Włosiński. Zmarł 10 października 1968 roku w Foluszu, pochowano go na Starym Cmentarzu w Krynicy. Jego życie przypomniał film Krzysztofa Krauzego „Mój Nikifor” (2004) z Krystyną Feldman w roli tytułowej.

Willa Romanówka

Siedziba muzeum to zabytkowa drewniana willa z drugiej połowy XIX wieku, typowa dla uzdrowiskowej architektury w stylu szwajcarskim. Pierwotnie stała przy ul. Piłsudskiego; w 1990 roku rozebrano ją, poddano konserwacji i złożono na obecnym miejscu nad Kryniczanką. Muzeum otwarto tu w 1995 roku (część źródeł podaje 1994). Budynek leży na Szlaku Architektury Drewnianej w Małopolsce.

Co zobaczyć w muzeum

Muzeum jest oddziałem Muzeum Ziemi Sądeckiej w Nowym Sączu, które ma największą kolekcję dzieł Nikifora na świecie. W Krynicy pokazano prace z różnych okresów: akwarele, gwasze i rysunki.

• Pejzaże z cerkwiami i kościołami, widoki krynickiej architektury, dworce i urzędy.
• Autoportrety i charakterystyczną „architekturę fantastyczną”.
• Pamiątki po artyście: skrzynki z farbami, pieczątki, okulary, budzik, fotografie i publikacje.
• Wystawy czasowe sztuki nieprofesjonalnej i ludowej – w październiku 2026 do 8 listopada wystawa malarstwa Tomasza Tajaka „Bozia wszystko widzi”.

Na zwiedzanie wystarczy 45–60 minut.

Godziny otwarcia i bilety

Stan na październik 2026 (według strony muzeum):

• wtorek, środa, piątek, sobota: 10:00–13:00 i 14:00–17:00 (ostatnie wejście 16:30),
• czwartek i niedziela: 10:00–15:00 (ostatnie wejście 14:30),
• poniedziałek: nieczynne; zamknięte także m.in. 1 i 6 stycznia, 1 listopada, 24–26 grudnia, w Wielką Sobotę, Wielkanoc i Boże Ciało.

Bilety (cennik od 1 maja 2026): normalny 24 zł, ulgowy 19 zł, rodzinny 73 zł (2 dorosłych + 2 dzieci do 16 lat). W czwartki wstęp jest bezpłatny. Dodatkowe zniżki obejmują m.in. Kartę Dużej Rodziny – szczegóły w regulaminie zwiedzania.

Dojazd i parking

Adres: Bulwary Dietla 19, Krynica-Zdrój. Muzeum nie ma własnego parkingu – korzystaj z płatnych miejsc publicznych w centrum. Krynica leży ok. 2,5 godziny samochodem od Krakowa (przez Nowy Sącz), dojedziesz też pociągiem przez Nowy Sącz. Z deptaka do willi prowadzi mostek nad Kryniczanką.

W okolicy

Muzeum warto połączyć ze spacerem po deptaku: obok stoją Stary Dom Zdrojowy i Pijalnia Główna, gdzie spróbujesz wód leczniczych. Fani Nikifora mogą odwiedzić jego grób na Starym Cmentarzu. Pozostałe oddziały Muzeum Ziemi Sądeckiej, m.in. Sądecki Park Etnograficzny, znajdziesz w Nowym Sączu.