Zamek w Szydłowie

Zamek królewski w Szydłowie stoi na skarpie opadającej ku dolinie rzeczki Ciekącej, wpisany w mury miasta nazywanego polskim Carcassonne. Jego Sala Rycerska z około 1400 roku to najlepiej zachowana średniowieczna rezydencja polskich monarchów na ziemiach dawnego Królestwa Polskiego, od 2019 roku ponownie pod dachem i otwarta dla zwiedzających.

Historia: od Kazimierza Wielkiego do ruiny

Kronikarze Janek z Czarnkowa i Jan Długosz przypisują budowę murowanego zamku i obwarowań miasta Kazimierzowi Wielkiemu. Nowsze odkrycia nieznanych wcześniej partii murów pozwalają zaliczyć Szydłów do największych założeń obronnych tego króla. Według jednej z hipotez Salę Rycerską wznieśli pod koniec XIV wieku Jadwiga i Władysław Jagiełło, na co wskazuje jej pokrewieństwo z węgierskim zamkiem w Wyszehradzie. Sam Jagiełło gościł tu aż 17 razy, rozsądzając sprawy w pałacu. Zamek płonął w 1528 i 1541 roku, w 1630 roku spłonął po buncie najemnych żołnierzy domagających się żołdu, a potem zniszczyły go wojska szwedzkie i siedmiogrodzkie w czasie potopu. W 1723 roku odnowił go starosta Józef Załuski, ale pod koniec XVIII wieku opustoszał i w XIX wieku służył nawet za stajnię.

Co zobaczyć

• Sala Rycerska – piętrowy, kamienny pałac o wymiarach około 34,8 × 12,8 m, z dwoma pomieszczeniami na każdej kondygnacji i ostrołukowymi portalami. Podobne kamieniarskie detale w Polsce zachowały się tylko na Wawelu.
• Hypokaustum w piwnicach, czyli średniowieczne ogrzewanie gorącym powietrzem, którym ogrzewano salę tronową.
• Skarbczyk z XV wieku, rozbudowany w 1528 roku, w którym od 1961 roku działa Muzeum Regionalne.
• Barokowy budynek bramny z XVII wieku z herbem Polski z czasów Zygmunta III Wazy nad przejazdem.
• Fundamenty dwóch okrągłych wież z XIV wieku i zachodni odcinek murów z blankami, zrekonstruowany w 1946 roku.

Ciekawostki

Pod koniec lat 60. XX wieku w okolicach zamku kręcono sceny batalistyczne do filmu „Pan Wołodyjowski”. Miejscowa legenda mówi o Białej Damie z pochodnią, która pojawia się na murach, i o rycerzu na czarnym koniu przejeżdżającym nocą pod zamkiem. Zamek zajmował wydłużony wielobok o powierzchni ponad 7000 m², a mury miejskie z Bramą Krakowską zachowały się na długości około 680 m.

Tripto podpowiada

• Na zamek, Skarbczyk i spacer po murach zarezerwuj 1,5–2 godziny. Zwiedzanie warto połączyć z Bramą Krakowską i innymi zabytkami średniowiecznego miasta.
• Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź przed wyjazdem w gminie Szydłów lub w regionalnej informacji turystycznej, bo w małych muzeach często zmieniają się sezonowo.