Zamek Grodziec

Około 1800 roku hrabia Hans Heinrich VI von Hochberg wyremontował część ruin Grodźca, wypełnił sale pamiątkami i otworzył je dla zwiedzających — zamek uchodził wtedy za pierwszy w Europie zabytek przystosowany specjalnie do turystyki. Warownia stoi na stromym, bazaltowym wzgórzu pochodzenia wulkanicznego, na wysokości 389 m n.p.m., i dominuje nad Pogórzem Kaczawskim. Jej dzisiejszy, romantyczny wygląd to dzieło słynnego architekta Bodo Ebhardta z początku XX wieku.

Historia: od grodu Bobrzan do zamku Piastów

Pierwsze wzmianki pochodzą z bulli papieża Hadriana IV z 23 kwietnia 1155 roku; był to wówczas gród obronny plemienia Bobrzan. W 1175 roku należał do księcia Bolesława I Wysokiego, a w latach 1296–1301 rozbudował go książę świdnicko-jaworski Bolko I. Za książąt legnickich Fryderyka I i Fryderyka II zamek otrzymał kamienny obwód na planie sześciokąta z basztami i czworoboczną wieżą. W czasie wojen husyckich husyci zdobyli go i splądrowali. W latach 1522–1524 Wendelin Rosskopf ze Zgorzelca przebudował go w duchu renesansu. We wrześniu 1633 roku, w czasie wojny trzydziestoletniej, pożar zniszczył dużą część zamku, który odtąd powoli zamieniał się w ruinę.

Ebhardt i rodzina von Dirksen

W 1899 roku majątek kupił Willibald von Dirksen, a w 1906 roku zlecił badania i projekt odbudowy Bodo Ebhardtowi, specjaliście od zamków. Architekt nie rekonstruował wszystkiego: donżon i część murów zachował jako „trwałą ruinę”, a palatium nakrył nowym, czterospadowym dachem i dobudował bramy oraz mury obwodowe z gankami. Ostatni właściciel, Herbert von Dirksen, nazistowski polityk, przebywał w Grodźcu także w ostatnich miesiącach wojny. W 1945 roku w zamku przechowywano zbiory wrocławskich muzeów i berlińskiej Biblioteki Państwowej — wokół tych depozytów narosło wiele opowieści o ukrytych skarbach.

Co zobaczyć

• Palatium — pałac książęcy załamany pod kątem 30 stopni, jedna z nielicznych zachowanych na Śląsku siedzib książęcych, z murami grubości 5 m u podstawy.
• Salę Rycerską z gotyckimi portalami i sąsiadującą kaplicę na drugim piętrze oraz salę z gotyckim kominkiem ozdobionym stworami podobnymi do lwów.
• Donżon na planie kwadratu o boku 16 m, wysoki na ponad 26 m, z sześcioma kondygnacjami, oraz mniejszą wieżę „Starą” z blankowanym gankiem.
• Studnię na dziedzińcu, w której znaleziono setki przedmiotów od późnego średniowiecza po XX wiek; możliwe, że była to cysterna na czas oblężenia.
• Przedzamcze o wymiarach 270 × 140 m, flankowane wieżyczkami.

Ciekawostki

W latach 2004–2005 kręciły tu filmy telewizje szwedzka, francuska, belgijska i rosyjska. Na zamku odbywają się turnieje rycerskie, święto wina i miodu pitnego oraz polska edycja Witcher School — larpu osadzonego w świecie wiedźmina. Zamek leży przy Szlaku Zamków Piastowskich, a do rejestru zabytków wpisano go w 1951 roku.

Tripto podpowiada

Na dziedzińce, palatium i wieżę zaplanuj 1–1,5 godziny. Zamek jest dzierżawiony prywatnie i ma własny kalendarz imprez, więc aktualne godziny, ceny i terminy zwiedzania z przewodnikiem sprawdź na oficjalnej stronie zamku przed przyjazdem. Wzgórze jest strome, więc wygodne buty się przydadzą. Grodziec leży w gminie Zagrodno w powiecie złotoryjskim i dobrze łączy się z innymi zamkami Pogórza Kaczawskiego.