Rezerwat Sokole Góry w Olsztynie

Tuż za Olsztynem pod Częstochową, w widoku z zamkowego wzgórza, ciągnie się pasmo wapiennych wzgórz, pod którymi kryje się najgłębsza jaskinia Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Rezerwat Sokole Góry chroni buczyny, skały i kilkanaście jaskiń – a w jednej z nich chrząszcze, które przetrwały tu od epoki lodowcowej.

Historia ochrony

Rezerwat utworzono w 1953 roku na powierzchni 333,27 ha; w 1963 roku zmniejszono go do niespełna 216 ha. Od 1 czerwca 2023 roku, po dołączeniu lasów z Jodłową Górą, obejmuje 222,92 ha, a wokół wyznaczono otulinę o powierzchni 347,62 ha. Teren leży między Olsztynem a wsiami Zrębice i Biskupice. Na wzgórza – Sokolą Górę, Pustelnicę, Puchacz, Donicę, Karzełek i Setki – składają się wapienie przykryte warstwą lessu, spod której wychodzą nagie skały z formami krasowymi.

Jaskinie i ich mieszkańcy

• Studnisko (Jaskinia Głęboka) ma 75,5 m głębokości i jest najgłębszą jaskinią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Jej otwór prowadzi do pionowej studni o głębokości 28 m. Pierwszym znanym człowiekiem na jej dnie był w 1907 roku poszukiwacz kalcytu z Olsztyna, opuszczony na kołowrocie.
• W Studnisku żyje letnia kolonia rozrodcza nocków dużych – jedna z dwóch w Polsce zlokalizowanych pod ziemią. Zwykle takie kolonie zakładane są na strychach.
• W Jaskini pod Sokolą Górą, gdzie przez cały rok panuje temperatura około +3°C, żyją dwa podgatunki chrząszczy uznawane za relikty epoki lodowcowej.
• Inne jaskinie to m.in. Olsztyńska, Koralowa, Urwista i Jaskinia Maurycego.

Co zobaczyć

Przez rezerwat prowadzą czerwony Szlak Orlich Gniazd, czarny szlak im. Barbary Rychlik, ścieżka edukacyjna oznaczona żółtym rombem oraz Dróżka św. Idziego. Do wspinaczki udostępniono dwie skały – Pielgrzyma i Bońka (Bonifacego). Zbocza porastają buczyny i grądy.

Tripto podpowiada

Po rezerwacie wolno poruszać się tylko wyznakowanymi szlakami, a wszystkie jaskinie są zamknięte dla turystów ze względu na ochronę nietoperzy i bezpieczeństwo – otwór Studniska jest ogrodzony. Przy szosie z Olsztyna do Biskupic są dwa parkingi z wiatami i tablicami. Na pętlę po rezerwacie zaplanuj 1,5–2 godziny, a wycieczkę łatwo połączyć z ruinami zamku w Olsztynie. Wspinacze korzystają wyłącznie z istniejących punktów asekuracyjnych.