Olsztyński Anioł

Przy wjeździe do Olsztyna koło Częstochowy podróżnych wita siedmiometrowy drewniany Anioł Stróż. Rzeźbę ludowego artysty Jana Wewióra ustawiono w 2007 roku na Pańskiej Górze i od tamtej pory stała się znakiem rozpoznawczym jurajskiego miasteczka. To krótki, ale ciekawy przystanek w drodze do ruin zamku – zwłaszcza gdy zna się historię, która stoi za figurą.

Historia: od konkursu do Pańskiej Góry

Pomysł narodził się w latach 90., gdy w Częstochowie ogłoszono konkurs na znak regionu, a Jan Wewiór zgłosił rzeźbę anioła. Później pojawiła się koncepcja figury wysokiej aż na 14 metrów. Ostatecznie artysta wyrzeźbił postać z drewna lipowego; źródła podają różnie: 7,6 m lub siedem metrów. Na początku 2024 roku uszkodzonego anioła zabrano do renowacji, a w maju tego samego roku wrócił na swoje miejsce. Figura zainspirowała też powstanie Kapituły „Olsztyńskiego Anioła Stróża”, która przyznaje statuetki osobom i instytucjom zasłużonym dla gminy.

Dlaczego właśnie anioł

Kult aniołów ma w Olsztynie długą tradycję. Na początku XVIII wieku przy tutejszym kościele działało Bractwo Aniołów Stróżów – takie wspólnoty powstawały przy szlakach pielgrzymkowych do Jasnej Góry, pomagały pielgrzymom i zakładały ochronki dla dzieci. Jan Wewiór natrafił na ślady bractwa w lokalnej monografii, a wpisy arcybractwa odnalazł w Bibliotece Jasnogórskiej. Śladem tej tradycji jest kaplica Świętych Aniołów w późnobarokowym kościele św. Jana Chrzciciela, konsekrowanym w 1729 roku.

Szopka i galeria Jana Wewióra

Autor rzeźby, częstochowianin zafascynowany historią Olsztyna, wyrzeźbił wiele drewnianych wizerunków aniołów – każdy inny. Jego najbardziej znanym dziełem jest ruchoma szopka w drewnianej chałupie z 1896 roku, przeniesionej do Olsztyna z Przymiłowic, u stóp wzgórza zamkowego. Szopka opowiada dzieje człowieka od Adama i Ewy po współczesność: w rolach Trzech Króli występują Kazimierz Wielki, Władysław Jagiełło i Kazimierz Jagiellończyk, a słychać w niej pianie koguta, szum wody i stukot kół. Na podwórku stoi m.in. rzeźba św. Idziego wykonana z konaru starej lipy spod olsztyńskiego kościoła.

Tripto podpowiada

Anioła zobaczysz z drogi przy wjeździe do miejscowości, więc wystarczy kilka minut na zdjęcie. Wizytę łatwo połączyć z ruinami zamku, rynkiem i szopką Wewióra przy rynku. W kościele św. Jana Chrzciciela warto zajrzeć do kaplicy Świętych Aniołów; w krypcie świątyni spoczywają zmumifikowane zwłoki oficera z czasów konfederacji barskiej. Na cały spacer po Olsztynie zaplanuj 2–3 godziny.