Pustynia Siedlecka na Jurze

Wszyscy znają Pustynię Błędowską, ale kilka kilometrów od Złotego Potoku Jura ma drugą, znacznie mniejszą „pustynię”. Pustynia Siedlecka zajmuje około 25 ha otwartych piasków w rejonie wsi Siedlec, a wydmy sięgają tu nawet 30 metrów wysokości. W upalne dni nad rozgrzanym piaskiem bywa widoczna fatamorgana.

Skąd pustynia na Jurze

To dawne wyrobisko kopalni piasków formierskich. Piaski są pozostałością dna morza z okresu górnej jury i ponownej transgresji morskiej w górnej kredzie. W plejstocenie lądolód zlodowacenia środkowopolskiego nasunął je w postaci moreny czołowej, a zachodnie wiatry u schyłku ostatniego zlodowacenia i na początku holocenu usypały z nich wydmy. Śląska informacja turystyczna opisuje to miejsce jako geostanowisko rangi regionalnej, powstałe zarówno dzięki wiatrowi, jak i działalności człowieka.

Po II wojnie światowej złoże eksploatowała odkrywkowa kopalnia. Po zakończeniu wydobycia, w latach 60. XX wieku, dużą część piaskowni obsadzono sosną zwyczajną, która rośnie tu do dziś. Według informacji z 2025 roku teren przeszedł pod zarząd Lasów Państwowych i obowiązuje na nim zakaz wjazdu pojazdów mechanicznych.

Co zobaczyć

• Wydmy do 30 m – na najwyższej stoi tablica z opisem panoramy.
• Źródło „Oaza”, tworzące małe, bezodpływowe oczko wodne z szuwarami.
• Roślinność piasków: szczotlicha siwa, wydmuchrzyca piaskowa, chroniona kocanka piaskowa i czerwiec roczny.

Legenda i ciekawostki

Miejscowa legenda mówi, że ziemię wypalił tu diabeł, który gonił uciekającego na kogucie Pana Twardowskiego. Pustynia bywała też areną biegów: w 2009 roku rozegrano tu I Ogólnopolski Bieg Pustynny „Pustynna 10”, a rok później I Mistrzostwa Polski w Biegu Pustynnym.

Tripto podpowiada

Wstęp jest wolny, a teren dostępny przez cały rok. Na spacer po wydmach z wejściem na punkt widokowy zaplanuj 1–1,5 godziny – brnięcie w sypkim piasku męczy bardziej, niż się wydaje. Latem zabierz wodę i nakrycie głowy, bo piasek mocno się nagrzewa. Wizytę łatwo połączyć z pobliskimi atrakcjami: Jaskinia Na Dupce leży około 400 m dalej, Kamieniołom Warszawski około 1,6 km, a Brama Twardowskiego i Diabelskie Mosty w Złotym Potoku – około 3–4 km.