Przyroda
Pustynia Siedlecka na Jurze
O miejscu
Na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej są dwie pustynie: głośna Błędowska i znacznie skromniejsza Pustynia Siedlecka. Ta druga zajmuje około 25 ha w Siedlcu koło Złotego Potoku, w gminie Janów, kilka kilometrów od Bramy Twardowskiego. Otwartych piasków łatwo nie dostrzec z drogi, a po wejściu na wydmy robią one spore wrażenie.
Wyrobisko, które stało się pustynią
Do lat 60. XX wieku wybierano tu piasek; po zamknięciu wyrobiska obrzeża zalesiono sosną, a w zagłębieniu zostało oczko wodne o nazwie Oaza, otoczone szuwarem. Odsłonięcia czwartorzędowych piasków to zarazem ślad po ciepłym morzu, które zalewało te tereny w górnej jurze. Wydmy sięgają około 30 metrów wysokości, a wejście na nie brodząc w piasku wymaga wysiłku.
Legenda i piknik
Według miejscowej legendy diabeł gonił tu czarnoksiężnika Twardowskiego, otworzył bramy piekielne, a ogień wypalił ziemię i odsłonił piaski — stąd okolica bywa nazywana Piekłem. Dziś gmina Janów organizuje na piaskach Pustynny Piknik, po wydmach jeżdżą quady, a przed rajsem Dakar trenował tu Adam Małysz. W wielkie upały mówi się o zjawisku fatamorgany.
Praktycznie
Warto połączyć spacer z pobliskim Kamieniołomem Warszawskim, znanym z najbielszego wapienia w Polsce, oraz wizytą w jaskini Na Dupce. Wygodny dostęp jest od strony Siedlca.
50.7011, 19.3544
Co warto zobaczyć
- Około 25 ha lotnych piasków w Siedlcu na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
- Dawne wyrobisko piasku używane do lat 60. XX wieku
- Wydmy o wysokości około 30 metrów i oczko wodne Oaza
- Legenda o diable i Twardowskim — okolica bywa nazywana Piekłem
- Miejsce treningów rajdowców, w tym Adama Małysza przed Dakarem
Atrakcje w pobliżu
Śląskie
Kamieniołom Warszawski
Śląskie
1.9 km
Nieczynny kamieniołom wapieni górnej jury w Siedlcu na Jurze: biały kamień z budynków Sejmu RP, skamieniałości amonitów i czarny szlak z Siedlca do Ostrężnika.
Śląskie
Drewniany kościół św. Idziego w Zrębicach
Śląskie
2.8 km
Drewniany kościół św. Idziego w Zrębicach z 1789 roku, barokowym wnętrzem, dzwonnicą i dzwonem z 1632 roku na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.
Śląskie
Strażnica w Suliszowicach
Śląskie
3.2 km
Ruiny strażnicy z lat 1370–1391 na skale koło Suliszowic: mur długości 19,5 m i grubości 1,8 m między zamkami Bobolice a Olsztynem na Jurze.
Śląskie
Pstrągarnia w Złotym Potoku
Śląskie
4.4 km
Najstarsza w Europie hodowla pstrąga, założona przez hrabiego Edwarda Raczyńskiego: 22 stawy, wylęgarnia działająca do dziś i smażalnia w rezerwacie Parkowe.
Śląskie
Jaskinia Ostrężnicka
Śląskie
4.4 km
Pozioma jaskinia 90 m pod wzgórzem Ostrężnik — dawne lochy zamku, skała w łaciate wzory i legenda o pastuchu Piętaku koło Złotego Potoku.
Śląskie
Rezerwat Parkowe w Złotym Potoku
Śląskie
4.4 km
Leśny rezerwat w dolinie Wiercicy: Źródło Zygmunta o dziesięciu szczelinach, skały Diabelskie Mosty, Brama Twardowskiego i pierwsza w Polsce pstrągarnia z 1881 roku.
Śląskie
Rezerwat Ostrężnik na Jurze
Śląskie
4.4 km
Kameralny rezerwat na Jurze: ruiny zamku z XIV wieku, 90-metrowa Jaskinia Ostrężnicka, okresowe Źródła Zdarzeń i las bukowy w obszarze Natura 2000.
Śląskie
Diabelskie Mosty w Złotym Potoku
Śląskie
4.4 km
Naturalne wapienne ostańce do 15 m wysokości w rezerwacie Parkowe: głębokie szczeliny, skalny tunel, legendy Twardowskiego i szlaki Jury.