Jaskinia Ostrężnicka

W lesie przy drodze z Żarek do Janowa stoi wapienna skała, którą speleolodzy porównują do bloku sera szwajcarskiego. Jaskinia Ostrężnicka przecina ją na wylot siecią korytarzy o długości około 90–98 m, z sześcioma otworami, a na szczycie tej samej skały zachowały się ślady średniowiecznej strażnicy. To jedna z najłatwiej dostępnych jaskiń północnej Jury – krótkie dojście, imponujący portal i sporo do odkrycia z latarką.

Skała, jaskinia i strażnica

Jaskinia powstała w górnojurajskich wapieniach, gdy wody podziemne poszerzały pęknięcia skały. Kształt korytarzy i widoczne w stropie kotły eworsyjne świadczą o tym, że płynęła tędy pod ciśnieniem duża ilość wody – jaskinia jest fragmentem dawnego wywierzyska, które odwadniało zbocza Doliny Wiercicy. Główny otwór, u północno-wschodniej podstawy skały, to regularnie wymyty portal wysokości około 5 m i szerokości 3 m. Dwa mniejsze otwory są od północnego zachodu, a trzy kolejne w południowej ścianie, około 5 m nad głównym wejściem.

Na szczycie skały stał w średniowieczu niewielki zamek, którego budowę łączy się z księciem Władysławem Opolczykiem. Komory jaskini służyły prawdopodobnie jako jego piwnice i magazyny. Dziś z warowni widać tylko fragmenty murów.

Co zobaczysz w środku

Od portalu krótki korytarz rozwidla się na dwa szersze, wysokie na około 3 m. Lewy prowadzi lekko w górę do otworu w południowej ścianie, prawy – do niewielkiej komory z kotłami w stropie. Dalej strop obniża się i w niektórych miejscach trzeba przejść na kolanach. Nacieków prawie nie ma; urokiem jaskini są wymyte formy skalne. W środku panuje około +6°C, a zimą temperatura spada poniżej zera. Nie ma oświetlenia.

Ciekawostki

• Jaskinię opisał po raz pierwszy Kazimierz Świerzyński w 1848 roku; długo znano tylko pojedyncze komory, bo nie odkryto łączących je przejść.
• Była wielokrotnie rozkopywana przez poszukiwaczy skarbów. Lokalne legendy mówią o ukrytych kosztownościach, zamkniętym w podziemiach pasterzu i zasypanych rabusiach.
• W tej samej skale i tuż obok jest jeszcze kilka mniejszych schronisk i szczelin, m.in. Schronisko Większe i Mniejsze w Ostrężniku.

Tripto podpowiada

Jaskinia leży w rezerwacie przyrody Ostrężnik, we wsi Siedlec w gminie Janów. Portal slaskie.travel podaje, że wejście i zwiedzanie należy uzgadniać z RDOŚ w Katowicach – przed wizytą sprawdź aktualne zasady. Samochód zostawisz na parkingu przy barze „Ostrężnik” przy drodze wojewódzkiej 793, skąd niebieskim szlakiem dojdziesz w około 10 minut. Zabierz czołówkę, buty z dobrą podeszwą i cieplejszą bluzę także latem. Na jaskinię i ruiny strażnicy wystarczy godzina; w pobliżu warto zobaczyć Bramę Twardowskiego i źródła Wiercicy w Złotym Potoku.