Kamieniołom Warszawski

Jasne ściany skalne pośrodku jurajskiego lasu wyglądają jak plener westernu – i rzeczywiście kręcono tu western. Ale nazwa Kamieniołomu Warszawskiego w Siedlcu wzięła się z czegoś innego: wydobywany tu wapień, uznawany za najbielszy w Polsce, trafił po wojnie na elewacje Sejmu RP i gmachu Urzędu Rady Ministrów w Warszawie. Dziś to nieczynne wyrobisko w gminie Janów, kilka kilometrów od Złotego Potoku, ciekawe dla geologów, fotografów i spacerowiczów.

Historia: biały kamień dla stolicy

Kamieniołom odkryto ponownie pod koniec lat 40. i na początku lat 50. XX wieku, gdy odbudowywano Warszawę. Architekt Bohdan Pniewski, główny projektant gmachu Sejmu, szukał białego wapienia na fasadę, a skała z Siedlca okazała się najjaśniejsza z dostępnych. Jan Zawistowski, który nadzorował budowę Sejmu, wspominał, że przedstawiciele wykonawcy niechętnie wznawiali wydobycie – do kolei było daleko, a drogi były kiepskie. Mimo to płyty z Siedlca okładają dziś ściany Sejmu i Urzędu Rady Ministrów; według części opracowań także hotel Dom Chłopa. Kamieniołom od dawna nie pracuje.

Co zobaczysz

Wyrobisko leży w szczytowej partii zalesionego wzniesienia, na wysokości około 374 m n.p.m. W ścianach odsłaniają się wapienie górnej jury – silnie spękane, z licznymi bułami krzemieni i śladami krasowienia. Geologów szczególnie interesuje to, że jest to wapień detrytyczny, zbudowany z intraklastów, czyli okruchów wcześniej powstałej skały. Uważny obserwator znajdzie w nim skamieniałości: gąbki i ich igły, koralowce, amonity, ramienionogi i małże. Dno wyrobiska to płaskie, białe pola wapiennego rumoszu, a obrzeża zarastają sosny i krzewy.

Ciekawostki

• Kamieniołom zagrał w polsko-amerykańskim westernie „Letnia miłość" („Summer Love") Piotra Uklańskiego – z Valem Kilmerem, Bogusławem Lindą i Katarzyną Figurą.
• Kamień z jurajskiej wsi stał się częścią najważniejszych gmachów władzy w Polsce – stąd warszawska nazwa w samym środku Jury.

Tripto podpowiada

Kamieniołom leży na terenie prywatnym, ale wstęp nie jest zabroniony, a wyrobisko przecina szlak turystyczny z Siedlca do Ostrężnika. To nie jest przygotowana trasa turystyczna: nie ma tu barierek ani infrastruktury. Na spacer wystarczy 30–60 minut; trzymaj się z dala od krawędzi ścian, nie wspinaj się po spękanej skale i załóż pełne buty, bo rumosz bywa śliski. Samochód zostaw we wsi, nie blokując dróg leśnych, i podejdź szlakiem. W okolicy są ruiny strażnicy Ostrężnik i Jaskinia Ostrężnicka, Jaskinia Na Dupce (około 1,3 km), Pustynia Siedlecka (około 5 km) oraz Złoty Potok z Bramą Twardowskiego i źródłami Wiercicy.