Park Mużakowski

Park Mużakowski w Łęknicy to największy park w stylu angielskim w Polsce i jedno z arcydzieł europejskiej sztuki ogrodowej XIX wieku — rozległy krajobraz łąk, kęp drzew, stawów i mostów po obu stronach Nysy Łużyckiej. Z 728 ha aż 522 ha leży po polskiej stronie, a 206 ha z Nowym Zamkiem w niemieckim Bad Muskau. Od 2004 roku park jest wspólnym polsko-niemieckim obiektem UNESCO, a wstęp do niego jest bezpłatny — to idealne miejsce na długi spacer lub wycieczkę rowerową przez granicę.

Historia: książę, który malował drzewami

Twórcą parku był książę Hermann von Pückler-Muskau (1785–1871) — podróżnik, pisarz i ekscentryk, który w 1811 roku odziedziczył majątek w Mużakowie (dziś Bad Muskau). W maju 1815 roku ogłosił list otwarty do mieszkańców, zapraszając ich do współtworzenia założenia. Prace trwały do 1845 roku; z planowanych ponad 700 ha zdążył zrealizować nieco ponad 250 ha, a kłopoty finansowe zmusiły go do sprzedaży majątku. Przy parku pracowali m.in. Karl Friedrich Schinkel i John Adey Repton, a dzieło kontynuowali kolejni właściciele: książę Fryderyk Niderlandzki, a od 1883 roku ród von Arnimów. Eduard Petzold założył we wschodniej części arboretum, w którym zgromadzono blisko 3 tys. gatunków drzew i krzewów.

W 1945 roku park ucierpiał w czasie walk, zniszczono Nowy Zamek i wysadzono mosty na Nysie, a nowa granica przecięła założenie na pół. W ostatnich dekadach park odbudowywano we współpracy polsko-niemieckiej: Most Podwójny odbudowano w 2003 roku, a Most Angielski w 2011 roku. W 2004 roku park wpisano na Listę UNESCO (jako 12. obiekt w Polsce) i uznano polską część za Pomnik Historii. Polską częścią zarządza Narodowy Instytut Dziedzictwa, niemiecką — Fundacja „Fürst-Pückler-Park Bad Muskau”.

Co zobaczyć w Parku Mużakowskim

Po polskiej stronie (Łęknica) — rozległe łąki widokowe z pojedynczymi starymi drzewami, wzgórza nad doliną Nysy, ceglany Most Królewski z ażurową balustradą i inne mosty na strumieniach, a także pozostałości dawnych założeń parkowych. To spokojniejsza, mniej uczęszczana część — spacerując, łatwo zrozumieć, jak Pückler „malował” krajobraz drzewami i światłem.

Po niemieckiej stronie (Bad Muskau) — czerwono-biały Nowy Zamek odbijający się w stawie, oranżeria, ogrody kwiatowe przy pałacu oraz Stary Zamek. W Nowym Zamku działa wystawa stała o Pücklerze i ekspozycja „Das Städtchen Muskau” w wieży zamkowej.

Mosty graniczne — Most Podwójny i Most Angielski łączą obie części parku; dzięki nim możesz zrobić pętlę przez dwa państwa bez wychodzenia z parku.

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Na spacer po jednej części wystarczą 2–3 godziny, na pętlę po obu stronach Nysy zarezerwuj cały dzień. W parku wyznaczono blisko 30 km tras pieszo-rowerowych, więc rower to świetny sposób na zobaczenie większego obszaru. Rowerem wolno jeździć tylko po utwardzonych alejkach (nie w ogrodach kwiatowych), a psy trzeba prowadzić na krótkiej smyczy. W 2026 roku NID prowadzi niedzielne wędrówki z przewodnikiem (po polsku i niemiecku, ok. 1,5 godziny) — terminy na stronie parku.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Wstęp do parku: bezpłatny; park jest dostępny od świtu do zmierzchu przez cały rok.
• Nowy Zamek (Bad Muskau): wystawy są płatne, a ich godziny zależą od sezonu — zimą sprawdź je przed przyjazdem. Centrum Turystyczne w zamku działa od 1 kwietnia do 31 października, codziennie 10:00–18:00.
• Uwaga: burza z 4 sierpnia 2026 roku uszkodziła drzewa w parku i porządkowanie nie zostało zakończone — trzymaj się ścieżek i nie odpoczywaj pod drzewami.
• Zimą: park jest otwarty, a bezlistne drzewa odsłaniają osie widokowe, których latem nie widać. Ścieżki bywają jednak błotniste.
• Kontakt: Pracownia Terenowa NID, ul. Wybrzeżna 25, 68-208 Łęknica, tel. 68 362 41 82, e-mail leknica@nid.pl; informacja turystyczna Geoparku Łuk Mużakowa: tel. 530 365 800.

Dojazd i parking

Łęknica leży w zachodniej części województwa lubuskiego, przy granicy z Niemcami. Z polskiej strony najwygodniej dojechać samochodem; po stronie niemieckiej przy parku są płatne parkingi (od 1,50 euro za 1,5 godziny). Z Łęknicy do Bad Muskau przejdziesz pieszo przez most graniczny na Nysie, a w parku — przez Most Podwójny lub Angielski. Pamiętaj o dowodzie osobistym, bo przekraczasz granicę państwa.

W okolicy

Park leży na terenie Geoparku Łuk Mużakowa — pierwszego polskiego geoparku w Światowej Sieci Geoparków. Warto zobaczyć Kolorowe Jeziorka po dawnych kopalniach węgla brunatnego i geościeżkę „Dawna kopalnia Babina”.

Miłośnicy ogrodów mogą połączyć wizytę z parkiem w Branitz pod Cottbus — drugim wielkim dziełem Pücklera, gdzie książę został pochowany w ziemnej piramidzie.