Zielony Las w Żarach

Na południowym skraju Żar zaczyna się pagórkowaty Zielony Las, w którym na kilku kilometrach kwadratowych stoją trzy wieże: XIX-wieczna wieża Promnitza, niedokończona wieża Bismarcka i stalowa wieża przeciwpożarowa. Ta ostatnia stoi na Gołębiej, zwanej Górą Żarską (226,9 m n.p.m.) — najwyższym punkcie województwa lubuskiego. Las od XIX wieku służy mieszkańcom jako teren spacerowy.

Las na morenie

Zielony Las leży na Wzniesieniach Żarskich — wale moreny czołowej usypanym przez lądolód w okresie zlodowacenia środkowopolskiego. Stąd pagórki, doliny, jary, jeziorka i podmokłe zagłębienia, rzadko spotykane w granicach miast. Wzniesienie Gołębia leży około 2,5 km na południe od Żar, w gminie wiejskiej Żary; w jego okolicy ma źródła Lubsza. Teren objęto ochroną jako obszar Natura 2000 i obszar chronionego krajobrazu „Las Żarski”.

Trzy wieże

• Wieża Promnitza — ceglano-kamienna wieża widokowa z XIX wieku, nazwana od Promnitzów, dawnych właścicieli Żar. Ma taras na szczycie.
• Wieża Bismarcka — jej budowę rozpoczęto 1 kwietnia 1914 roku, w 99. rocznicę urodzin Bismarcka. Wybuch I wojny światowej przerwał prace i nigdy ich nie dokończono: zamiast planowanych 42 m wieża ma około 25 m. Po 1945 roku służyła jako punkt obserwacji przeciwpożarowej, do 1980 roku. Dziś jest zdewastowana i niedostępna — ogląda się ją tylko z zewnątrz.
• Stalowa wieża przeciwpożarowa na Górze Żarskiej, zbudowana w 1980 roku jako następczyni wieży Bismarcka. Wejście jest możliwe wyłącznie za zgodą pracownika obserwacyjnego.

Ciekawostki

Las kryje ślady dawnych budowli, których większość spacerowiczów nie zauważa. Na wzgórzu przy dawnym trakcie pocztowym, około 3 km na południe od centrum Żar, stał pałacyk myśliwski Promnitzów (Waldschloss), który przetrwał obie wojny światowe. Później mieściły się w nim tancbuda, loża masońska i karczma; dziś pozostały tylko szczątki porastające lasem. Z wież przy dobrej pogodzie widać panoramę miasta, a w oddali Karkonosze.

Tripto podpowiada

Do lasu wejdziesz z południowych ulic Żar, m.in. od ul. Komuny Paryskiej. Na spacer do wieży Promnitza i ruin wieży Bismarcka zaplanuj 1,5–2 godziny; rowerowa pętla przez las z miejscem piknikowym zajmuje do 2 godzin. Teren jest bezpłatny i dostępny przez cały rok, ale pagórkowaty — po deszczu w jarach bywa błotniście. Nie wchodź do ruin wieży Bismarcka.