Zamek Bad Muskau

Nowy Zamek w Bad Muskau stoi kilkaset metrów za granicą, ale z polskiej Łęknicy dojdziesz do niego pieszo przez park – to centralny punkt Parku Mużakowskiego, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO 2 lipca 2004 roku. Trójskrzydłowa rezydencja w stylu neorenesansu przez prawie pół wieku po wojnie była wypaloną ruiną; odbudowa zakończyła się dopiero w 2013 roku. Dziś mieści wystawę o ekscentrycznym twórcy parku, księciu Hermannie von Pücklerze-Muskau, i wieżę widokową.

Od wodnego grodu do pałacu

Warownię nad Nysą wzmiankowano po raz pierwszy w 1245 roku – był to gród na wodzie z dominującą wieżą. W latach 1520–1530 ród Biebersteinów przebudował go w pierwszy zamek, a po pożarze z 1586 roku i późniejszych przebudowach w XVII wieku powstała barokowa rezydencja na planie trzech skrzydeł. Ślady tej historii widać do dziś: skrzydła mają różną szerokość, północne nie łączy się z resztą pod kątem prostym, a od strony parku sterczą krótkie wieżyczki – to dawne bastiony z wczesnej epoki nowożytnej. Obecny, bogato zdobiony wygląd zamek zawdzięcza księciu Fryderykowi Niderlandzkiemu, który kupił majątek w 1846 roku; w latach 1863–1866 architekci Maximilian Franz Strasser i Hermann Wentzel przebudowali go w stylu neorenesansu. Ich kamienne figury zdobią południowy szczyt skrzydła środkowego.

Pückler i jego „malarstwo naturą”

Hermann von Pückler-Muskau (1785–1871) – pisarz, podróżnik, dandys i jeden z najsłynniejszych twórców ogrodów w Europie – uczynił zamek środkiem rozległej kompozycji krajobrazowej. Sam mówił o „malarstwie naturą”. Park zajmuje 728 ha po obu stronach Nysy Łużyckiej, z czego 522 ha leży w Polsce, a 206 ha w Niemczech; to największy park w stylu angielskim w Polsce. Polską częścią zarządza Narodowy Instytut Dziedzictwa, niemiecką – Fundacja Fürst-Pückler-Park Bad Muskau.

Wojna i odbudowa

Pod koniec II wojny światowej przez park biegła niemiecka linia obrony, a zamek padł ofiarą podpalenia. Z budynku zostały tylko mury zewnętrzne i część sklepień parteru. Rumowisko uprzątnięto w 1950 roku, ale projekty odbudowy przez dekady pozostawały na papierze. Prace zabezpieczające ruszyły w 1990 roku, a systematyczna odbudowa trwała od lat 90. do 2013 roku. Wysadzony w 1945 roku Most Podwójny przez Nysę odbudowano w latach 2000–2003 – to dziś wygodne przejście z polskiej strony.

Co zobaczyć

• Multimedialna wystawa stała o księciu Pücklerze w skrzydle południowym – z przejażdżką powozem, teatrem i filmami; jej tytuł mówi, że Pücklera po prostu „nie da się uchwycić”.
• Wieża zamkowa – z wysokości 35 m widać cały park; w wieży działa też wystawa o dawnym miasteczku Muskau.
• Rampa zamkowa zaprojektowana przez Karla Friedricha Schinkla, łącząca dziedziniec z parkiem.
• Most Karpi nad wpływem Hermannsneiße do jeziora Lucie – stąd najpopularniejszy, pocztówkowy widok na zamek.
• Oranżeria z 1844 roku i ogrody zamkowe z ananasarnią, gdzie jak za czasów Pücklera znów dojrzewają ananasy.

Tripto podpowiada

Zamek stoi w Bad Muskau (adres: Neues Schloss, 02953 Bad Muskau), tuż za Nysą od Łęknicy. Najprościej zostawić auto po polskiej stronie i przejść przez Most Podwójny – pamiętaj o dokumencie tożsamości, bo przekraczasz granicę państwową. Centrum turystyczne w zachodnim skrzydle zamku jest czynne od 1 kwietnia do 31 października, codziennie 10:00–18:00; tu zaczynają się też wycieczki z przewodnikiem. Parking po niemieckiej stronie kosztuje od 1,50 € za 1,5 godziny. Wystawy są dostępne dla osób na wózkach (winda, podnośnik przy schodach), ale wejście na wieżę już nie. Na zamek i centralną część parku zarezerwuj co najmniej 2–3 godziny.