Geopark Łuk Mużakowa

Łuk Mużakowa to podkowa długości około 40 km, którą lądolód wycisnął w ziemi po obu stronach Nysy Łużyckiej — bywa nazywany jedyną moreną czołową na Ziemi widoczną z kosmosu. W jego fałdach przez dziesięciolecia wydobywano węgiel brunatny, iły i żwir, a po kopalniach zostały dziesiątki jeziorek w odcieniach turkusu, zieleni i rdzy. Polsko-niemiecki geopark ma ponad 170 km² i od 2015 roku status Światowego Geoparku UNESCO.

Jak powstał łuk

Lądolód plejstoceński, napierając na podłoże, spiętrzył i sfałdował warstwy osadów w kształt podkowy otwartej ku północy, szerokiej na 3–5 km. Końce łuku opierają się o Tuplice po polskiej stronie i Klein Kölzig w Niemczech, a przez jego środek płynie Nysa Łużycka. Fałdy wyniosły na powierzchnię pokłady węgla brunatnego, dlatego właśnie tutaj rozwinęło się górnictwo. Różnice wysokości dochodzą do około 100 m, a najwyższe wzniesienia po polskiej stronie mają niecałe 183 m n.p.m.

Pojezierze z ludzkiej ręki

Po odkrywkowym wydobyciu zostały wyrobiska, które wypełniła woda. Ich barwa zależy od składu mineralnego dna i wody, stąd sąsiedztwo stawów turkusowych, zielonkawych i niemal pomarańczowych. Po polskiej stronie część geoparku chroni od 2001 roku Park Krajobrazowy Łuk Mużakowa o powierzchni około 187 km²; w jego granicach leżą rezerwat „Nad Młyńską Strugą” i kilka obszarów Natura 2000. Status geoparku krajowego obszar uzyskał w 2009 roku, europejskiego w 2011 roku.

Co zobaczyć

• Ścieżka geoturystyczna „Dawna Kopalnia Babina” koło Łęknicy — około 5 km szerokiej, szutrowej trasy przez teren kopalni węgla i iłów czynnej w latach 1920–1973, z tablicami, wiatami i punktami widokowymi. Z wieży widokowej przy trasie widać jezioro Afryka, największe w okolicy.
• Park Mużakowski — park krajobrazowy po obu brzegach Nysy, wpisany na listę UNESCO, leżący w samym środku łuku.
• Niemiecka część geoparku — m.in. dawna cegielnia w Klein Kölzig z punktem informacyjnym, park w Kromlau i leśna kolejka w Bad Muskau.

Ciekawostki

Maskotką geoparku jest mamut Susi — jego niemal kompletny szkielet znaleziono w 1903 roku w wyrobisku gliny po niemieckiej stronie łuku. To dobry przykład, że wyrobiska kopalń odsłaniały nie tylko węgiel, ale też ślady epoki lodowcowej.

Tripto podpowiada

Geopark nie ma jednego wejścia ani wspólnego biletu, a jego krajobrazowa część jest dostępna bezpłatnie. Najlepiej zaplanować dzień z kilkoma przystankami i poruszać się rowerem lub samochodem; na samą ścieżkę Babina zarezerwuj 2–3 godziny. Parkingi są w pobliżu Łęknicy i Nowych Czapli. Do kolorowych jeziorek nie wchodź i nie pij z nich wody — ich skład chemiczny bywa daleki od naturalnego. Aktualne godziny punktów informacji turystycznej sprawdź na stronie geoparku przed przyjazdem.