Ławeczka Telemanna w Żarach

Na żarskim Rynku, obok ratusza i przed Salonem Wystaw Artystycznych, siedzi na ławce z brązu barokowy kompozytor ze skrzypcami w rękach. Ławeczkę Georga Philippa Telemanna odsłonięto 17 kwietnia 2010 roku, w 750-lecie Żar, w ramach projektu „Telemann w Żarach” współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Na oparciu widnieje napis z latami 1704–1708 – tyle trwał żarski rozdział życia muzyka.

Telemann na dworze Promnitzów

Na zaproszenie hrabiego Erdmanna II von Promnitza Telemann przyjechał w 1704 roku z Lipska do Żar (niem. Sorau) i do 1708 roku był tu nadwornym muzykiem i kapelmistrzem. Dwór Promnitza uchodził za jeden z najświetniejszych sasko-polskich dworów magnackich, a jego stała kapela składała się z muzyków polskich, czeskich i niemieckich. Z hrabią kompozytor bywał także w drugiej rezydencji rodu, w Pszczynie, oraz w podróżach po kraju.

W Żarach i Pszczynie Telemann zetknął się z muzyką polską – dworską i ludową – a także łużycką i hanacką. Jej echa słychać w wielu późniejszych utworach, m.in. w sonatach skrzypcowych i w „Partie polonaise”. Tu poznał też teologa i poetę Erdmanna Neumeistera, autora tekstów do wielu jego kantat. W 1709 roku wrócił do Żar na ślub: w kaplicy zamkowej poślubił Amalie Louise Juliane Eberlin, damę dworu hrabiny Promnitz.

Kompozytor, którego nie dało się zatrzymać

Telemann urodził się w 1681 roku w Magdeburgu, a zmarł 25 czerwca 1767 roku w Hamburgu, gdzie przez dziesięciolecia kierował muzyką kościelną. Jako dziecko sam uczył się grać – matka skonfiskowała mu wszystkie instrumenty i wysłała go do szkoły w Zellerfeld, licząc na poważniejszy zawód. Napisał ponad 3000 utworów, z których wiele zaginęło.

Tripto podpowiada

• Gdzie: ławeczka stoi na Rynku, przy ratuszu i fontannie; jest dostępna przez całą dobę.
• Muzyka przy ławce: Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. G. Ph. Telemanna w Żarach organizuje przy niej koncerty uczniów – w 2024 roku odbył się taki koncert 9 maja.
• W okolicy: Muzeum Pogranicza Śląsko-Łużyckiego i kościoły Starego Miasta, kilka minut spacerem od Rynku.