Park Miejski w Kaliszu

Park Miejski w Kaliszu to zabytkowy zieleniec w samym sercu miasta, którego początki sięgają 1798 roku – jeden z najstarszych parków publicznych w Polsce. W XIX wieku uchodził za najpiękniejszy polski ogród publiczny, a dziś jest ulubionym miejscem spacerów kaliszan. Warto tu zajrzeć dla starodrzewu nad Prosną i jej kanałami, romantycznych mostków, stawu Kogutek i zabytkowych budowli na obrzeżach parku – a wszystko to kilka minut pieszo od rynku.

Historia parku

Decyzję o urządzeniu parku podjęto w 1798 roku. Pierwszy „dziki ogród” powstał na dawnych pastwiskach miejskich i w ogrodzie po jezuitach, a wśród inicjatorów wymienia się prezydenta miasta Jana Karola Horninga. Z czasem park powiększano: po wielkiej powodzi z 1840 roku uregulowano Prosnę, przekopując kanały Rypinkowski i Bernardyński, a zieleń rozszerzono na prawy brzeg rzeki. W 1843 roku w południowej części wykopano okrągły staw z wysepką i altaną – od blaszanego koguta na jej dachu nazwany Kogutkiem; zimą służył jako miejskie lodowisko.

Kolejne części dołączano aż do XX wieku, a dzisiejszy układ to w dużej mierze efekt przebudowy po huraganie i powodzi z lat 80. XIX wieku, zaprojektowanej przez Edmunda Jankowskiego i Franciszka Szaniora. Najstarszy fragment zachował charakter ogrodu w stylu angielskim. W 1964 roku park wpisano do rejestru zabytków.

Co zobaczyć na spacerze

Park ma ponad 20 ha i ponad cztery tysiące drzew i krzewów – miasto podaje ok. 160 gatunków i odmian oraz 28 pomników przyrody. Na trasie warto wypatrywać:

• Dębu Asnyka – okazałego dębu czerwonego, jednego z symboli parku,
• stawu Kogutek z altaną oraz pobliskiego zegara słonecznego,
• posągu Flory – kopii jedynej rzeźby z XIX-wiecznego wystroju, która przetrwała wojnę (oryginał stoi na dziedzińcu ratusza),
• współczesnych rzeźb, m.in. „Eurydyk tańczących”,
• Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego i budynku Hydropatii z 1904 roku na skraju parku,
• fontanny „Noce i Dnie” przy placu Kilińskiego, nazwanej na cześć powieści Marii Dąbrowskiej, która w książce opisała okolice teatru, mostu i parkowej kawiarni.

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Spokojny spacer głównymi alejami zajmuje około godziny, a połączenie parku z Basztą Dorotką i okolicznymi zabytkami Śródmieścia – dwie do trzech godzin. Najbardziej malowniczo jest wiosną, gdy kwitną cebulowe rośliny nad kanałami, i jesienią, kiedy starodrzew przebarwia się na złoto. Utwardzone alejki sprawdzą się dla rodzin z wózkami, a duże trawniki i woda sprawiają, że park lubią dzieci. Po deszczu część ścieżek bywa mokra.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

• Wstęp wolny – to ogólnodostępny park miejski.
• Miasto nie publikuje godzin otwarcia parku; wydarzenia plenerowe i koncerty sprawdzaj w kalendarzu na stronie kalisz.pl.
• Park leży na południowy wschód od Starego Miasta, przy Prośnie – z Głównego Rynku dojdziesz do niego pieszo w kilka minut.
• Samochód najlepiej zostawić na płatnych miejscach postojowych w Śródmieściu.

W okolicy

Tuż przy parku stoi Baszta „Dorotka” – XV-wieczny fragment miejskich murów obronnych, który nazwę nosi od XIX wieku. Spacer po parku łatwo połączyć ze zwiedzaniem kaliskiej starówki: katedry św. Mikołaja, ratusza z wieżą widokową, Baszty Dorotki czy kościoła garnizonowego, w którego dzwonnicy w XVII wieku prowadzono jedne z pierwszych w Polsce obserwacji astronomicznych.