Kościół św. Krzyża w Żaganiu

Na skraju Parku Książęcego w Żaganiu, przy zakolu Bobru, stoi neogotycki kościół Świętego Krzyża — dawne mauzoleum książąt żagańskich. Historia tego miejsca sięga XIII wieku, gdy poza murami miasta stanęła kaplica św. Wawrzyńca przy szpitalu dla trędowatych, którą opiekowali się augustianie.

Od kaplicy dla trędowatych do świątyni

W latach 1334–1335 księżna Matylda, żona księcia głogowskiego i żagańskiego Henryka IV, ufundowała tu gotycki kościół. Według przekazu powódź Bobru odsłoniła wtedy wielki drewniany krzyż, który umieszczono w świątyni jako relikwię — stąd dzisiejsze wezwanie. W XVII wieku kościół trafił w ręce protestantów, a stulecie później był w tak złym stanie, że groził ruiną.

Fundacja księżnej Doroty

Przełom przyniosły lata 1845–1849, gdy księżna Dorota de Talleyrand-Périgord kazała przebudować świątynię w stylu neogotyckim na grobowiec rodzinny. Projekt Leonharda Dorsta von Schatzberg przyniósł architektowi order od króla Prus, wnętrza zdobili malarz Karl Joseph Begas, rzeźbiarz Bernhard Afinger i witrażysta Carl Samuel Scheinert, a przy pracach zatrudniono około 100 rzemieślników z Żagania i okolic.

Sarkofagi i zwiedzanie

W nawach stoją marmurowe sarkofagi księżnej Doroty i jej syna Napoleona Ludwika. Kościół jest filią parafii św. Józefa, a wnętrze można zwiedzać po wcześniejszym umówieniu telefonicznym. Obok leży pałac książąt żagańskich — oba zabytki warto połączyć w jeden spacer po parku.