Kościół Nawiedzenia NMP w Ujeździe

Na wschodnim skraju Ujazdu, przy drodze do Pyskowic, stoi neogotycki kościół, który miejscowi od dawna nazywają Studzionką. Nazwa pochodzi od źródła, przy którym w XVIII wieku stała drewniana kaplica, a niemieckojęzyczni mieszkańcy mówili o nim Brünnelkirche – „kościół przy studzience”. Do dziś przychodzą tu pielgrzymki.

Historia: od kaplicy przy źródle do kościoła pątniczego

Pierwsza, drewniana kaplica stanęła w tym miejscu w 1759 roku. Murowany kościół zaprojektował miejscowy mistrz budowlany Karol Heinze, a kamień węgielny położono w 1858 roku; budowę ukończono w 1861 roku. Koszt oszacowano na 18 tysięcy talarów i pokryto go z ofiar parafian i wiernych z okolicy. Pomoc zadeklarowali m.in. radca miejski i piernikarz Franz Mrozik, mistrz stolarski Józef Dachnowski i mistrz tkacki Józef Gojny, a proboszczem był wtedy ks. Antoni Möser.

Kościół jest filią parafii św. Andrzeja Apostoła w Ujeździe. Cały zespół – kościół, cmentarz przykościelny, kapliczka ze źródłem, ogrodzenie z bramą i kamienny krzyż – jest wpisany do rejestru zabytków.

Co zobaczyć

• Bryła kościoła – szara, neogotycka, z wysoką wieżą od frontu i ostrołukowymi oknami. Od boku dostawiono ośmioboczną przybudówkę nakrytą stożkowym dachem z latarnią.
• Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej – cel pielgrzymek do Studzionki.
• Kapliczka ze źródłem – niewielki budynek na terenie przykościelnym, w którym ujęto źródełko.
• Grota – ołtarz polowy w kamiennej grocie z polnych głazów, używany podczas uroczystości na wolnym powietrzu.

Ciekawostki

Według lokalnej tradycji woda ze źródełka przy Studzionce pomaga na choroby oczu – z tą opowieścią wiąże się powstanie kaplicy, a potem kościoła. W Ujeździe są dwa zabytkowe kościoły: barokowy kościół parafialny św. Andrzeja w centrum i właśnie neogotycka Studzionka za miastem.

Tripto podpowiada

Kościół leży poza zwartą zabudową, przy drodze w stronę Pyskowic, około kilometra od rynku i ruin zamku biskupów. Teren przykościelny z grotą i kapliczką można obejrzeć z zewnątrz w 20–30 minut; wnętrze zwykle otwiera się na nabożeństwa i uroczystości odpustowe. Dobrze łączy się z zamkiem biskupów w Ujeździe i parkiem miniatur w Olszowej.