Geopark Góra Św. Anny

Góra Świętej Anny, znana z sanktuarium i kalwarii, to także dawny wulkan. Około 27 mln lat temu powstał tu stożek z lawy i tufów, a ciemna skała, na której stoi klasztor, jest jego pozostałością. Od 1 czerwca 2010 roku okolica ma status geoparku krajowego – jednego z trzech w Polsce – z rezerwatem w dawnym kamieniołomie i 10-kilometrową ścieżką geologiczną.

Wulkan pod klasztorem

W trzeciorzędzie, 27–15 mln lat temu, alpejskie ruchy górotwórcze spękały skorupę ziemską i na całym Śląsku powstały setki wulkanów. Wulkan na Górze Świętej Anny narodził się około 27 mln lat temu, co potwierdziły datowania radiometryczne. W końcowej fazie gwałtowna erupcja opróżniła komorę magmową, która zapadła się pod ciężarem otaczających skał i utworzyła kalderę; bloki bazaltu, tufu oraz skał kredowych i triasowych osunęły się kilkadziesiąt metrów w głąb. Potem wulkanizm wygasł, a erozja rozebrała resztki stożka. Ciemna skała wulkaniczna to nefelinit, w starszych opisach nazywany bazaltem. Wokół odsłaniają się jasne wapienie muszlowe z licznymi skamieniałościami ciepłego triasowego morza.

Geopark w liczbach

Status geoparku krajowego ogłoszono podczas plenerowej imprezy „Spotkanie na wulkanie”. Geopark leży w całości w Parku Krajobrazowym „Góra Świętej Anny” (5051 ha) i zajmuje ponad połowę jego powierzchni. Przez jego teren prowadzi 10-kilometrowa ścieżka piesza i rowerowa z 11 geostanowiskami i tablicami: od kamieniołomu nefelinitu na Górze Świętej Anny, przez Dolinę Krowioka, amfiteatr skalny i rezerwat „Biesiec”, po kamieniołom i rezerwat roślinności kserotermicznej w Ligocie Dolnej. Opiekunem geoparku jest gmina Leśnica.

Co zobaczyć

• Rezerwat geologiczny w kamieniołomie nefelinitu – ok. 5,25 ha poprzecinanych ścieżkami z tablicami; wejście ok. 150 m na północ od zajazdu „Pod Górą Chełmską”.
• Amfiteatr skalny – w miejscu kamieniołomu wapienia z połowy XIX wieku zbudowano w latach 1934–1938 amfiteatr na 7 tys. miejsc siedzących i 43 tys. stojących, przeznaczony na wiece polityczne III Rzeszy; był jednym z największych na ówczesnym świecie. W płytach chodnika i siedziskach widać skamieniałości.
• Piec wapienniczy – ok. 100 m na południe od amfiteatru, pamiątka po wypalaniu wapna w dawnym kamieniołomie.
• Dolina Krowioka i rezerwat „Biesiec” – kolejne geostanowiska na trasie ścieżki.

Tripto podpowiada

Na sam rezerwat w kamieniołomie wystarczy 45–60 minut, na całą ścieżkę do Ligoty Dolnej – pół dnia. Wstęp jest wolny. W rezerwacie nie schodź z wyznaczonych ścieżek i nie zbieraj skał; po deszczu i zimą bywa ślisko. Bezpłatny przewodnik geologiczny w PDF udostępnia Zespół Opolskich Parków Krajobrazowych – warto go pobrać przed wyjazdem. Spacer łatwo połączyć z wizytą w bazylice i na kalwarii; informacji o geoparku udziela gmina Leśnica (tel. 77 461 53 91).

Najczęstsze pytania

Czy Góra Świętej Anny to wulkan?

Tak, to pozostałość wulkanu sprzed około 27 mln lat. Ciemna skała, na której stoi klasztor, to nefelinit, w starszych opisach nazywany bazaltem.

Od kiedy Góra Świętej Anny jest geoparkiem?

Status geoparku krajowego okolica ma od 1 czerwca 2010 roku. Geopark leży w całości w Parku Krajobrazowym „Góra Świętej Anny”, a jego opiekunem jest gmina Leśnica.

Co zobaczyć w Geoparku Góra Świętej Anny?

Najważniejsze punkty to rezerwat geologiczny w kamieniołomie nefelinitu, amfiteatr skalny z lat 1934–1938, piec wapienniczy, Dolina Krowioka i rezerwat „Biesiec”. Łączy je 10-kilometrowa ścieżka piesza i rowerowa z 11 geostanowiskami.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie geoparku i czy wstęp jest płatny?

Na sam rezerwat w kamieniołomie wystarczy 45–60 minut, na całą ścieżkę do Ligoty Dolnej pół dnia. Wstęp jest wolny.

Gdzie zaczyna się rezerwat geologiczny na Górze Świętej Anny?

Wejście do rezerwatu w dawnym kamieniołomie nefelinitu znajduje się około 150 m na północ od zajazdu „Pod Górą Chełmską”. W rezerwacie nie schodź z wyznaczonych ścieżek i nie zbieraj skał.