Park w Strzelcach Opolskich

Hrabia Andrzej Maria Renard tak zachwycił się angielskimi parkami, że wysłał swojego ogrodnika na naukę do Londynu. Efekt widać w Strzelcach Opolskich do dziś: zabytkowy park krajobrazowy o powierzchni około 62–65 ha (źródła podają różnie), ze stawami, sztucznymi wzgórzami i drzewami przywożonymi z całego regionu. Zakładanie go zaczęło się w 1832 roku i trwało blisko 30 lat.

Park z bagna

Na południe od zamku rozciągały się kiedyś podmokłe łąki, osuszone w latach 20. XIX wieku. Ogrodnik Schmidt, który przed wyjazdem do Anglii zdobywał doświadczenie m.in. u księcia Pücklera, wrócił w 1832 roku z planami i rozpoczął prace. Później doradzał też Eduard Petzold. Ponieważ przez teren nie płynął żaden strumień, wykopano dwa podłużne stawy połączone kanałem i zarybiono je. Z ziemi wywożonej taczkami przez setki robotników usypano wzgórza: górę kasztanową przy zamku, wykorzystywaną jako chłodnia, i Górę Świątyni, na której stał pawilon w greckim stylu (dziś wzniesienie „trzech ławek”).

Drzewa wyciągano z korzeniami z okolicznych lasów, a najładniejsze okazy wożono nawet z lasów lublinieckich. Według przekazów starą lipę z dziedzińca klasztoru w Jemielnicy ciągnęło 16 wołów. W styczniu 1945 roku wojska radzieckie spaliły zamek i zniszczyły większość parkowych budowli: oranżerię, ananasarnię, bażanciarnię i świątynkę.

Co zobaczyć

Ulica Parkowa dzieli założenie na dwie części:

• mały park (starszy) – ruiny zamku, masztalarnia, czyli stajnia, w której hrabia trzymał 50 koni, w tym sprowadzane z Anglii ogiery pełnej krwi, oraz miejsce po kaplicy-mauzoleum Renardów rozebranej w latach 60. XX wieku;
• duży park (młodszy) – rozległe łąki, staw z wyspą, na której schronienie znajduje dzikie ptactwo, dawna leśniczówka i pozostałości wieży Ischl.

Najcenniejsze są drzewa: trzystuletnie cisy, tulipanowce, platany, miłorząb, srebrne klony, białe i czerwonolistne buki. Rośnie tu także wiąz o wysokości 37,5 m, wymieniany jako najwyższy tego gatunku w Polsce. Okazy opisuje ścieżka przyrodniczo-edukacyjna „Szlak Hrabiego Renarda”, wytyczona w 2006 roku.

Ciekawostki

Z parkiem wiąże się legenda o księżniczce Elżbiecie, córce księcia Alberta strzeleckiego, która po śmierci miała wracać na zamek jako duch. Żona hrabiego, Eufemia, kazała postawić jej pomnik – a że nie znała jej wizerunku, nadała mu postać rzymskiej bogini Ceres z rogiem obfitości. Posąg rozebrano w latach 60. XX wieku. W parku jest też grób Wolfganga zu Castell-Castell, ostatniego właściciela zamku, zmarłego w 1940 roku.

Tripto podpowiada

Park jest ogólnodostępny i bezpłatny, a wejścia znajdziesz przy ruinach zamku oraz od ul. Parkowej, kilka minut pieszo od rynku. Na spokojny spacer po obu częściach z przystankami przy tablicach ścieżki zarezerwuj 1–1,5 godziny. Alejki są płaskie, więc poradzisz sobie z wózkiem. Najlepiej zacznij od małego parku i masztalarni, a potem przejdź przez ul. Parkową na łąki dużego parku – stamtąd najlepiej widać zamysł angielskiego krajobrazu.