Sanktuarium św. Jacka w Kamieniu Śląskim (pałac)

Sanktuarium św. Jacka w Kamieniu Śląskim to barokowy pałac, w którym według tradycji w 1183 roku przyszedł na świat św. Jacek Odrowąż – jeden z najbardziej znanych polskich świętych, misjonarz i dominikanin. Komnatę jego narodzin zamieniono w kaplicę, a podniesiony z ruin po 1990 roku pałac jest dziś diecezjalnym sanktuarium, hotelem i centrum konferencyjnym w otoczeniu 14-hektarowego parku. To spokojne, zadbane miejsce na trasie między Opolem a Górą Świętej Anny.

Historia: od grodu Odrowążów do sanktuarium

Kamień był grodem już w czasach Bolesława Krzywoustego – wspomina go kronika Galla Anonima z początku XII wieku. W XII wieku warownia należała do możnego rodu Odrowążów, z którego wywodzili się św. Jacek i bł. Czesław. Nazwa wsi pochodzi od kamienia – dziś w centrum stoi duży głaz narzutowy, nazywany przez mieszkańców „Diabelskim Kamieniem”.

W 1779 roku ród von Larisch przebudował dawną warownię na barokowy pałac, a pomieszczenie, w którym miał urodzić się święty, przeznaczono na kaplicę. Herby Larischów i Strachwitzów z datą 1779 widać nad wejściem od wschodu. Od XVIII do XX wieku dobra należały do hrabiów von Strachwitz, a pielgrzymi przybywali tu już od początku XVIII stulecia.

W plebiscycie w 1921 roku większość mieszkańców wsi głosowała za Polską, ale Kamień Śląski pozostał w Niemczech do 1945 roku. Pod koniec wojny pałac zamienił się w ruinę. W 1990 roku przejęła go diecezja opolska; po odbudowie obiekt poświęcono w 1994 roku, a w uroczystości uczestniczyli także potomkowie rodziny Strachwitz. W Roku Jubileuszowym 2000 kaplicę św. Jacka ustanowiono sanktuarium diecezjalnym.

Co zobaczyć

• Kaplica św. Jacka – w miejscu tradycyjnej komnaty narodzin, z rokokowym ołtarzem przeniesionym z Siestrzechowic koło Nysy.
• Sala balowa i odnowione wnętrza pałacu – z bogatymi sztukateriami i kryształowymi żyrandolami.
• Park – ok. 14 ha starodrzewu z alejkami i dzwonnicą z napisem „Laudate Dominum”; przez jej łuk otwiera się ładny widok na pałac.
• Kościół parafialny św. Jacka we wsi, przebudowany w stylu neobarokowym w 1909 roku.

Zwiedzanie i informacje praktyczne

Teren parku i okolice pałacu można obejrzeć samodzielnie. Według informacji z 2024 roku pałac zwiedza się z przewodnikiem w dni robocze o 14:00, a w weekendy po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym (tel. 77 45 19 100). Te godziny nie zostały potwierdzone na sezon 2026/27, więc przed przyjazdem koniecznie zadzwoń. Ogólny kontakt z sanktuarium i Centrum Kultury i Nauki: ul. Parkowa 1a, 47-325 Kamień Śląski, tel. 77 467 11 20.

Na pałac z kaplicą i spacer po parku wystarczy około godziny. W dawnych zabudowaniach folwarcznych obok działa ośrodek wypoczynkowo-rehabilitacyjny Sebastianeum Silesiacum, nawiązujący do metod ks. Sebastiana Kneippa – aktualną ofertę sprawdź bezpośrednio w ośrodku.

Dojazd

Kamień Śląski leży w gminie Gogolin, około 23 km na południowy wschód od Opola (ok. pół godziny samochodem), kilka kilometrów od autostrady A4. Najbliższa stacja kolejowa, Otmice, znajduje się ok. 2 km od wsi, na linii Wrocław–Opole–Bytom. Do Góry Świętej Anny jest stąd ok. 15 km.

W okolicy

• Góra Świętej Anny – sanktuarium, kalwaria i geopark.
• Zamek Moszna – ok. 45 minut jazdy.
• Dawne lotnisko Kamień Śląski, dziś lądowisko.