Katedra w Drohiczynie

W XVIII wieku pod tymi sklepieniami obradowały sejmiki szlachty podlaskiej, w czasie II wojny światowej urządzono tu stajnię, a później strzelnicę. Dziś barokowy kościół jezuitów nad Bugiem jest katedrą diecezji drohiczyńskiej, a w 1999 roku modlił się w nim Jan Paweł II. To najlepszy punkt startu do poznania Drohiczyna — miasteczka, które przez wieki było jednym z najważniejszych ośrodków Podlasia.

Historia: od fary Jagiełły do katedry

Według tradycji parafię Świętej Trójcy ufundował Władysław Jagiełło pod koniec XIV wieku, na wzgórzu zwanym Poświętne. Pierwszy murowany, renesansowy kościół stanął w 1555 roku, ale 3 maja 1657 roku, w czasie potopu, zburzyły go wojska Jerzego II Rakoczego. Parafię przejęli wtedy jezuici, sprowadzeni do Drohiczyna w 1654 roku. To oni po 1696 roku zaczęli budować obecną świątynię — z inicjatywy i za rodzinny spadek o. Aleksandra Żardeckiego. Budowę ukończono w 1709 roku, wyposażenie ufundował kasztelan podlaski Wiktoryn Kuczyński, a konsekracja odbyła się 10 stycznia 1723 roku.

Po kasacie jezuitów kolegium i parafię przejęli pijarzy, a po likwidacji ich klasztoru w 1845 roku — księża diecezjalni. Według parafii był to jedyny kościół w Drohiczynie, którego władze carskie nie zamknęły. Najgorsze przyszło w latach 1939–1941: okupanci sowieccy porąbali barokowe ołtarze, a we wnętrzu urządzili stajnię. Niemcy w latach 1941–1944 zrobili tu strzelnicę. Odbudowa trwała po wojnie latami, a 5 czerwca 1991 roku, wraz z utworzeniem diecezji drohiczyńskiej, kościół został katedrą.

Co zobaczyć

Katedra to trójnawowa bazylika z cegły, z nawą główną przykrytą sklepieniem kolebkowym z lunetami. Wojna zabrała większość barokowego wystroju — zniszczonego ołtarza głównego nigdy nie odtworzono, a obecny, stylizowany, ma obrazy Trójcy Świętej i Matki Boskiej Ostrobramskiej. Ocalały jednak cenne pojedyncze dzieła:

• późnogotycki krucyfiks z końca XVI wieku,
• barokowa rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego z XVIII wieku,
• późnorenesansowa chrzcielnica z początku XVII wieku,
• rokokowa monstrancja,
• wmurowane w kruchcie detale z renesansowego kościoła z 1555 roku.

W podziemiach, gdzie dawniej chowano wojewodów i kasztelanów podlaskich, spoczywają m.in. Kuczyńscy, biskup piński Kazimierz Bukraba i pierwszy biskup drohiczyński Władysław Jędruszuk. To przy jego grobie modlił się Jan Paweł II 10 czerwca 1999 roku. Obok katedry stoi dzwonnica z 1885 roku, zbudowana z cegieł rozebranego skrzydła klasztoru, a w pojezuickim kolegium mieszczą się dziś kuria i seminarium duchowne.

Tripto podpowiada

Katedra stoi przy ul. Kościelnej w historycznym centrum i jest czynnym kościołem parafialnym, więc wnętrze zwiedzaj poza nabożeństwami. Na kościół wystarczy 30–45 minut, ale Drohiczyn najlepiej poznać w ciągu pół dnia. Zajrzyj do kościoła i klasztoru pofranciszkańskiego z Muzeum Diecezjalnym, do kościoła benedyktynek oraz na Górę Zamkową nad Bugiem.

Warto wiedzieć, że Drohiczyn ma też niezwykłą kartę średniowieczną. Według przekazów to tutaj w 1253 roku książę Daniel Romanowicz przyjął koronę króla Rusi od legata papieskiego — w dawnej świątyni, która stała na miejscu późniejszego kościoła franciszkanów.