Kościół Wniebowzięcia NMP w Drohiczynie

Biały, barokowy kościół przy placu Kościuszki w Drohiczynie to już piąta świątynia franciszkanów w tym miejscu. Poprzednie strawiły pożary i wojny, a ta przetrwała zabory, zamianę klasztoru w więzienie i podpalenie w 1941 roku. Według klasztornej tradycji stoi tam, gdzie w 1253 roku koronowano na króla Rusi księcia Daniela Romanowicza.

Historia: pięć kościołów w jednym miejscu

Tradycja spisana w 1797 roku przez franciszkanina Karola Gaudentego Żero przypisuje założenie konwentu staroście drohickiemu Mikołajowi Nasucie. Uposażenie zakonnikom potwierdził w 1407 roku wielki książę litewski Witold, a w 1409 roku stanął drewniany kościół i klasztor. Kolejne budowle płonęły w 1559, 1583, około 1595 i w 1601 roku, a w 1657 roku, podczas potopu szwedzkiego, wojska zniszczyły klasztor i zamordowały kilku zakonników.

Murowaną świątynię zaczął wznosić gwardian Antoni Gałecki pod koniec XVII wieku (źródła podają około 1678 lub 1682 roku). Ukończono ją około 1715 roku ze składek szlachty podlaskiej, a konsekrowano w 1733 roku. Obok powstał murowany klasztor (lata 1737–1751) i wolnostojąca dzwonnica z lat 1773–1777.

Zabory, wojna i odbudowa

Po upadku powstania listopadowego władze rosyjskie wydaliły franciszkanów z Drohiczyna w 1832 roku. W klasztorze urządzono więzienie, potem koszary, a w zakrystii przez pewien czas działała prawosławna kaplica. Po odzyskaniu niepodległości w budynkach klasztornych otwarto gimnazjum, a odbudowę zrujnowanego kościoła rozpoczęto w 1929 roku. 23 czerwca 1941 roku wojska sowieckie podpaliły świątynię – spłonęły dach, ołtarze i wierzchołek dzwonnicy. Odbudowa trwała w latach 1946–1954, a rekoncyliacji dokonano 15 sierpnia 1949 roku.

Co zobaczyć

• Kaplicę loretańską – ufundowaną po zwycięstwie pod Wiedniem (1683) przez rotmistrza Stanisława Karola Łużeckiego i ukończoną przed 1696 rokiem.
• Rokokowy, stiukowy ołtarz główny z lat 1762–1764.
• Ołtarze przy filarach tęczowych, w tym obraz „Wizja św. Antoniego" Antoniego Gruszeckiego z 1775 roku.
• Relikty murowanego ołtarza barokowego na końcu lewej nawy.

Tripto podpowiada

Kościół jest filialną świątynią parafii katedralnej, więc wnętrze najłatwiej zobaczyć przy okazji nabożeństw. W dawnym klasztorze działa dziś Muzeum Diecezjalne. Na obejrzenie świątyni i dzwonnicy wystarczy 20–30 minut; warto połączyć wizytę ze spacerem na Górę Zamkową nad Bugiem i do drohiczyńskiej katedry.