Ratusz w Siedlcach

Na szczycie wieży siedleckiego ratusza stoi Atlas dźwigający złotą kulę, a mieszkańcy od pokoleń nazywają go po prostu „Jackiem". Tak samo mówi się o całym budynku – późnobarokowo-klasycystycznym ratuszu z lat 1763–1773, symbolu Siedlec i siedzibie Muzeum Regionalnego im. Mieczysława Asłanowicza.

Historia: od Czartoryskich do muzeum

Ratusz zbudowano z polecenia właściciela miasta, księcia Michała Fryderyka Czartoryskiego. Projekt przypisuje się Janowi Zygmuntowi Deyblowi albo Karolowi Bogumiłowi Schützowi. Za czasów Aleksandry Ogińskiej z Czartoryskich budynek rozbudowano: dodano część handlową, na wieży zawieszono zegar, a królewski matematyk ks. Adam Kukiel zamontował jeden z pierwszych piorunochronów w Polsce – muzeum podaje, że drugi w kraju.

Do 1862 roku budynek był ratuszem. Potem służył jako cerkiew 5. Kijowskiego Pułku Grenadierów, archiwum i biblioteka, a do 1939 roku mieścił sklepy i warsztaty usługowe. Po pożarze w 1888 roku miasto zbudowało Nowy Ratusz, a w starym gmachu w 1928 roku otwarto muzeum. Podczas bombardowań 7–8 września 1939 roku zniszczone zostały magistrat i Nowy Ratusz, ale „Jacek" ocalał; spłonął dopiero w 1944 roku i odbudowano go w latach 1945–1952.

Legenda o kowalu Jacku

Według legendy rzeźbę wzorowano na silnym kowalu Jacku, który jedną ręką naprawił oś karety księżnej Ogińskiej i trafił do jej służby. Podczas budowy ratusza pobił się z majstrem, który spadł z rusztowania. Księżna wyprosiła dla Jacka łagodniejszą karę – wygnanie – a na pamiątkę wyrzeźbiono go z ciężką kulą na barkach. Posąg waży 600 kg. 31 stycznia 2000 roku zrzuciła go wichura; wrócił na wieżę 31 sierpnia tego samego roku. Kolejną renowację, za 165 000 zł, przeszedł w latach 2021–2023.

Co zobaczyć

• Ośmioboczną wieżę z zegarem na czterech ścianach i Atlasem na szczycie.
• Wystawy stałe: „Siedleckie dzieje 1441–1939", archeologiczną „Ukryte w ziemi", galerię sztuki polskiej oraz wnętrze wiejskiej izby spod Siedlec.
• Skwer im. Tadeusza Kościuszki – dawny rynek, z pomnikiem przed ratuszem.

Tripto podpowiada

Bilet normalny kosztuje 8 zł, ulgowy 4 zł. Od kwietnia do września muzeum jest otwarte we wtorki i piątki 10:00–18:00, a w poniedziałki, środy, czwartki i niedziele 10:00–16:00; od października do marca codziennie oprócz sobót w godz. 10:00–16:00. Na zwiedzanie wystaw zarezerwuj około godziny. Najlepszy widok na Jacka jest od strony skweru Kościuszki.