Aleja Dębów Papieskich w Rudach

Za prezbiterium dawnego kościoła cystersów w Rudach rośnie dąb, który pamięta czasy ostatnich Jagiellonów, a tuż obok niego stoją młode drzewa nazwane imionami papieży. Aleja Dębów Papieskich to niewielki, ale nietypowy punkt w parku Pocysterskiego Zespołu Klasztorno-Pałacowego: miejscowi przedstawiają ją jako jedyną taką aleję w Polsce. Najlepiej traktować ją jako przystanek na spacerze po 95-hektarowym parku, a nie osobny cel wyprawy.

Cztery dęby, cztery daty

Aleja powstała w pierwszych latach XXI wieku obok najstarszego drzewa w parku, czyli Dębu Cysters. Kolejne sadzonki upamiętniają postacie Kościoła: Dąb Benedykt XVI (2005), Dąb Jan Paweł II (2007), Dąb bpa Jana Wieczorka (2011) i Dąb Franciszek (2013). Jan Wieczorek był biskupem gliwickim w latach 1992–2011, a diecezja gliwicka jest od 1998 roku właścicielem zespołu opactwa. Drzewa są jeszcze młode, więc nie spodziewaj się szpaleru dorodnych koron. Ciekawsze jest tu zestawienie dwóch skal czasu: kilkunastoletnich dębów i ich sąsiada liczącego pięć stuleci.

Dąb Cysters: najstarszy mieszkaniec Rud

Dąb szypułkowy Cysters jest pomnikiem przyrody i jednym z najokazalszych drzew Górnego Śląska. Według badań dendrologicznych przywoływanych przez lokalny portal rudy24.pl ma około 515 lat, sięga 31 m wysokości, a obwód jego pnia na wysokości 130 cm wynosi 740 cm (inne źródła podają ok. 450 lat i 720 cm). Rośnie na osi kościoła, tuż za prezbiterium, w miejscu, gdzie do XV wieku chowano zakonników, co potwierdziły badania archeologiczne. Pracownicy Starego Opactwa i leśnicy z Nadleśnictwa Rudy Raciborskie wyhodowali z jego żołędzi sadzonki: pierwsze 23 potomków Cystersa przekazano gminom zrzeszonym w Stowarzyszeniu Gmin Cysterskich.

Park i opactwo wokół

Klasztor cystersów ufundował tu w 1258 roku książę Władysław Opolski, a zakon działał w Rudach do kasaty w 1810 roku. Park przypałacowy w stylu angielskim założono w latach 1822–1846 na powierzchni 95 ha. Rośnie w nim około 20 drzew pomnikowych, a pięć osi widokowych rozchodzi się gwiaździście od zespołu pałacowego. Park można zwiedzać trzema wariantami dendrologicznej ścieżki dydaktycznej.

Tripto podpowiada

• Jak dojść: od parkingu przy ul. Cysterskiej idź w stronę stawu, za nim skręć w prawo w ścieżkę prowadzącą do drewnianego mostku. Po około 150 m stoi Dąb Cysters, a obok niego aleja.
• Ile czasu: sama aleja to 15–20 minut, ale z parkiem, bazyliką i opactwem zaplanuj pół dnia.
• Bilety: spacer po parku jest bezpłatny. Zwiedzanie wnętrz opactwa kosztuje według cennika Fundacji „Stare Opactwo w Rudach” 20 zł (ulgowy 15 zł); godziny sprawdź przed przyjazdem.
• Kiedy: wiosną i jesienią park jest najbardziej kolorowy, a po deszczu ścieżki bywają błotniste.