Zabytkowa Kopalnia Ignacy w Rybniku

W maszynowni szybu Głowacki stoi parowa maszyna wyciągowa, która pracowała bez przerwy przez 108 lat, aż do 2008 roku. Jej młodsza siostra przy szybie Kościuszko wciąż działa i w każdą niedzielę rusza dla zwiedzających, a o tym, jak para porusza górniczy wyciąg, opowiadają dawni maszyniści kopalni. Zabytkowa Kopalnia Ignacy w rybnickiej dzielnicy Niewiadom pokazuje technikę z czasów rewolucji przemysłowej w ruchu, a nie za szybą.

Historia: od Hoyma do Mościckiego

Kopalnię założono w 1792 roku z inicjatywy pruskiego ministra prowincji śląskiej Karla Georga von Hoyma i to on dał jej pierwszą nazwę. Przez XIX wiek przechodziła z rąk do rąk: w 1834 roku kupił ją radca Cuno z Raciborza, przyłączając kolejne pola górnicze, a w 1890 roku większość udziałów nabył książę Hugo zu Hohenlohe-Oehringen. W 1936 roku zakład przemianowano na „Ignacy" na cześć prezydenta Ignacego Mościckiego. Od 1968 roku działał jako ruch kopalni Rydułtowy.

Po zakończeniu wydobycia zabudowę powierzchniową udostępniono zwiedzającym od 1999 roku. Zespół „Ignacy-Hoym" jest wpisany do rejestru zabytków (nr A/165/05), a od 2006 roku należy do Szlaku Zabytków Techniki województwa śląskiego. Dziś kopalnią zarządza instytucja kultury.

Co zobaczyć

• Parowa maszyna wyciągowa przy szybie Kościuszko – około 100-letni, działający eksponat i serce wystawy „Wiek Pary", która pokazuje, jak maszyny parowe zmieniły świat.
• Maszynownia szybu Głowacki – urządzenie o mocy 530 KM, już nieczynne; wnętrze zrekonstruowano do stanu z lat 80. XX wieku, a w powietrzu wciąż czuć olej cylindrowy.
• SOWA – małe centrum nauki, strefa eksperymentów stworzona przy wsparciu Centrum Nauki Kopernik.
• Wieża widokowa w dawnej wieży wodnej o wysokości 46 m: 222 stopnie krętych stalowych schodów z trzema podestami, a na górze platforma z widokiem 360°. Przy dobrej pogodzie widać Sudety i Tatry.
• Industrialny plac zabaw na ponad hektarze dawnych nieużytków: piramidy linowe, ogród doświadczeń i fontanna parowa.

Pod ziemię się nie zjeżdża – szyby zasypano ze względów bezpieczeństwa. Cała ekspozycja mieści się w budynkach powierzchni i na terenie wokół nich.

Godziny i bilety (stan na październik 2026)

Kopalnia jest czynna od wtorku do niedzieli. Od października do marca: wt–pt 8:00–16:00, sob–nd 11:00–19:00; od kwietnia do września w tygodniu do 17:00. Poniedziałki zarezerwowano dla grup po wcześniejszym uzgodnieniu. Pokazy maszyny parowej odbywają się w niedziele o 14:00, 15:00 i 16:00, latem także o 17:00.

• Bilet łączony (pokaz maszyny + „Wiek Pary" + SOWA + wieża): 50 zł normalny, 30 zł ulgowy, 35 zł od osoby w bilecie rodzinnym 2+2.
• Bez pokazu maszyny (wystawa, SOWA, wieża): 45 zł / 25 zł.
• Pojedyncze atrakcje: sama wieża 12 zł, SOWA 14 zł, wystawa „Wiek Pary" 24 zł.
• Na godzinę przed zamknięciem bilety łączone są o połowę tańsze.

Tripto podpowiada

Jeśli chcesz zobaczyć maszynę w ruchu, przyjedź w niedzielę i zaplanuj wizytę wokół godzin pokazów. Samodzielne zwiedzanie trwa 1,5–2 godziny, z przewodnikiem dla grup około 3 godzin. Przy kopalni jest około 50 bezpłatnych miejsc parkingowych; pociągiem Kolei Śląskich dojedziesz do stacji Rybnik Niewiadom, skąd jest 700 m pod górę, około 10 minut pieszo. Na wieżę warto wejść na końcu, gdy słońce jest niżej i panorama Krainy Górnej Odry ma więcej kontrastu.