Pałac w Łubowicach

Ruiny pałacu w Łubowicach to miejsce urodzin Josepha von Eichendorffa – jednego z najważniejszych poetów niemieckiego romantyzmu – i jeden z najbardziej sentymentalnych zabytków ziemi raciborskiej. Z dawnej rezydencji zostały ceglane ściany z pustymi oknami, otoczone parkiem nad doliną Odry. Warto tu przyjechać, by połączyć spacer po romantycznej ruinie z historią Górnego Śląska, w której splatają się wątki polskie i niemieckie.

Historia pałacu Eichendorffów

Ojciec poety, Adolph von Eichendorff, kupił majątek Łubowice w latach 80. XVIII wieku, a w 1786 roku stanął tu parterowy, barokowy dwór. W nim 10 marca 1788 roku urodził się Joseph von Eichendorff, autor „Mondnacht” i noweli „Z życia nicponia”. Rodzina nie utrzymała jednak majątku: po nieudanych spekulacjach ojca dobra przejęli wierzyciele, a w 1823 roku sprzedano je na licytacji. Od 1852 roku Łubowice należały do książąt raciborskich, którzy w latach 1858–1862 gruntownie przebudowali dwór w stylu neogotyckim (tzw. Tudor), z centralną wieżą i narożnymi wieżyczkami. Sam poeta spędził tu dzieciństwo i młodość, ale po 1817 roku do Łubowic już nie wrócił. W 1940 roku w wielkiej sali otwarto izbę pamięci poety, a przy wejściu zawieszono żeliwną tablicę informującą o miejscu jego urodzin.

Kres przyniósł rok 1945: podczas walk o przyczółek nad Odrą pałac został zniszczony ostrzałem i spłonął, a później rozebrano część murów na cegłę. W 1989 roku miejscowe Towarzystwo Eichendorffa uprzątnęło gruz i odnowiło park, a w 2000 roku obok ruin otwarto polsko-niemieckie Górnośląskie Centrum Kultury i Spotkań im. Eichendorffa, które opiekuje się zabytkiem.

Co zobaczyć

• Mury pałacu – fragmenty ścian z otworami okiennymi i schodami; najlepiej widać je od strony parku.
• Park z aleją Zajęczą (Zajęczą Ścieżką) i punktami widokowymi na dolinę Odry, opisywanymi w poezji Eichendorffa.
• Dąb Eichendorffa z tablicą z wierszem poety po polsku i niemiecku.
• Izba pamięci poety w dawnej szkole przy ul. Zamkowej oraz pomnik Eichendorffa.
• Stary cmentarz z grobami rodziny Eichendorffów.

Stan ruin i bezpieczeństwo

W maju 2026 roku w Łubowicach przyjęto rezolucję wzywającą do pilnego zabezpieczenia ruin – ich stan techniczny budzi poważne obawy, a Centrum nie ma środków na kompleksowe prace. Oglądaj mury z zewnątrz, trzymaj się ścieżek i nie wchodź na luźne fragmenty, szczególnie z dziećmi.

Informacje praktyczne

Ruiny i park są dostępne przez cały rok i bezpłatnie (stan na październik 2026). Adres: ul. Zamkowa 2A, 47-417 Łubowice (gmina Rudnik). Izbę pamięci zwiedza się po wcześniejszym telefonicznym umówieniu – dane kontaktowe udostępnia Centrum Eichendorffa. Na ruiny i park przeznacz 30–60 minut, z izbą pamięci i cmentarzem – około dwóch godzin. Najładniej jest od wiosny do jesieni, gdy park się zieleni, a widoki na dolinę Odry są najszersze. Alejki parkowe są gruntowe, więc z wózkiem bywa trudno, a w obrębie murów teren jest nierówny.

Dojazd

Łubowice leżą ok. 9 km na północ od Raciborza, a Racibórz – ok. 80 km od Katowic; najwygodniej dojechać samochodem lub rowerem. Wizytę łatwo połączyć ze zwiedzaniem raciborskiego rynku i Zamku Piastowskiego.