Muzeum w Raciborzu

Jej rodzice przed narodzinami zapytali wyrocznię bogini Amonet o los dziecka i usłyszeli: „ona będzie żyć”. Tak brzmi imię Dżed-Amonet-ius-anch – egipskiej kobiety, która zmarła około 2800 lat temu w wieku 19–20 lat, a dziś leży w dawnym gotyckim kościele dominikanek w Raciborzu. Jej mumia to najsłynniejszy eksponat Muzeum w Raciborzu, placówki z około 30 tysiącami zabytków archeologicznych, historycznych, etnograficznych i artystycznych.

Historia: od szkolnej kolekcji do muzeum

Początki muzeum sięgają około 1819 roku, gdy w raciborskim Gimnazjum Królewsko-Ewangelickim zaczęto gromadzić pomoce naukowe. Miasto przeznaczyło na ekspozycję pokościelny budynek przy ul. Gimnazjalnej 1 – dawny kościół dominikanek pw. Ducha Świętego, nieużytkowany od 1811 roku – i 4 grudnia 1927 roku muzeum oficjalnie otwarto. W czasie prac w latach 1936–1938 odkryto w kościele polichromie z XVII wieku, m.in. Zesłanie Ducha Świętego i adorację świątobliwej Eufemii – raciborskiej księżniczki i dominikanki z XIV wieku. W 1945 roku większość zbiorów zniszczono lub rozproszono, ocalało około 900 eksponatów; muzeum otwarto ponownie w 1948 roku. Remont z lat 1976–1983 przywrócił prezbiterium gotycki wygląd.

Egipska mumia

Mumię kupił w połowie XIX wieku w Egipcie baron Anzelm von Rothschild, właściciel majątków pod Raciborzem; rozwinięto ją w jego pałacu w Szylerzowicach, a w roku szkolnym 1860/61 baron podarował ją gimnazjum. Często powtarza się, że był to prezent ślubny, którego przyszła żona nie przyjęła – ale nie wiadomo, ile w tym prawdy. Badania rentgenowskie z 2002 roku wskazały, że kobieta zmarła najpewniej z powodu komplikacji przy porodzie. Od 1983 roku mumia, kartonaż i dwa sarkofagi są pokazywane na wystawie „W domu Ozyrysa”, urządzonej na wzór egipskiej komory grobowej. Prezentowane obok urny kanopskie są przykładowe – nie należały do jej pochówku.

Na co zwrócić uwagę

• Grób ze złamanym mieczem, odkryty w prezbiterium – być może spoczywa w nim Walentyn, ostatni książę raciborski z czeskiej dynastii Przemyślidów,
• piec z przełomu XV i XVI wieku, zrekonstruowany z kafli znalezionych podczas remontu – prawdopodobnie najstarszy zabytek tego typu w Polsce,
• kolekcja 249 wyrobów cynowych z XVII–XIX wieku i raciborskie czepce ludowe,
• w drugim budynku, przy ul. Chopina 12: wystawy o prahistorii regionu, średniowiecznym Raciborzu, cmentarzysku kultury łużyckiej z Samborowic i dawnych technikach dentystycznych.

Informacje praktyczne

Ekspozycje przy ul. Gimnazjalnej 1 i Chopina 12 są czynne od wtorku do piątku w godz. 8:00–16:00, w soboty 10:00–18:00, w niedziele 11:00–15:00; w poniedziałki nieczynne. Bilet normalny kosztuje 15 zł, ulgowy 10 zł, rodzinny 30 zł; jest też bilet łączony z Centrum Nauki SOWA. W niedziele wstęp jest bezpłatny.

Tripto podpowiada

Zacznij od dawnego kościoła z mumią i odkrytymi freskami, a potem przejdź do budynku przy Chopina. Na oba zaplanuj około 2 godzin. Jeśli zależy Ci na oprowadzaniu po czesku lub angielsku, zarezerwuj przewodnika z wyprzedzeniem.