Zamek w Niemodlinie

Na krużgankach wciąż wiszą „witraże” z kolorowej folii, a na dziedzińcu malowane na sklejce obramowania mnisich cel – pamiątka po filmie „Jasminum”, który Jan Jakub Kolski nakręcił w zrujnowanym wtedy zamku. Zamek w Niemodlinie to ponad 700 lat historii książąt opolskich, śląskich hrabiów i zapomnianych lat PRL-u, a od kilku lat także przykład zabytku, który wraca do życia. Zwiedzanie z przewodnikiem prowadzi od renesansowego dziedzińca po piwnice z izbą tortur, a w parku czekają daniele.

Historia: od warowni Piastów do rodu Praschmów

W 1313 roku książę Bolesław Pierworodny, syn Bolka I opolskiego, wzniósł na lewym brzegu Ścinawy niemodlińskiej murowany zamek w miejscu wcześniejszego kasztelu. Gotycka budowla niemal zniknęła w późniejszych murach, ale jej ślady – ceglaną zendrówkę i fragmenty kamieniarki – można wypatrzyć w skrzydle południowo-zachodnim. W 1428 roku zamek zniszczyli husyci, a w 1552 roku strawił go pożar.

Obecny kształt nadali mu nowi właściciele, Pücklerowie, a później Promnitzowie. W kilku etapach pod koniec XVI i na początku XVII wieku powstała czteroskrzydłowa rezydencja z arkadowym dziedzińcem, inspirowana – podobnie jak pobliskie zamki w Brzegu i Prószkowie – krużgankami Wawelu. Zamek ucierpiał w 1643 roku podczas wojny trzydziestoletniej, a od końca XVIII wieku do 1945 roku należał do hrabiów Praschma, którzy przebudowali wnętrza.

Co zobaczyć

• Wieża bramna w skrzydle zachodnim – kwadratowa u dołu, ośmioboczna u góry, z dekoracją sgraffitową i późnobarokowym hełmem; nad portalem kartusz z herbem Praschmów.
• Most nad dawną fosą z figurami czterech świętych: Wendelina, Floriana, Antoniego Padewskiego i Jana Nepomucena.
• Renesansowy dziedziniec z narożnymi wieżami schodowymi i neogotycka kaplica.
• Podziemia: krypty, galeria ikon, zbrojownia, wystawa alchemiczna, izba tortur i hypocaustum – średniowieczny system ogrzewania gorącym powietrzem.
• Sala muzyczna i biblioteka z oryginalnymi zamkowymi meblami.

Przy wejściu do lochów leży tzw. Kamień Mocy. Współcześnie spisana legenda wiąże go z rzekomym spotkaniem wiedźmy Ragany z Mieszkiem I – to opowieść, nie fakt historyczny.

Ciekawostki

• Po 1945 roku w zamku mieściły się Państwowy Urząd Repatriacyjny, liceum i szkoła podoficerska. W 1990 roku dewastowany obiekt kupił prywatny inwestor, a w 2015 roku przejęła go łódzka spółka, przy której powstała fundacja ratująca zabytek.
• W 2016 roku wymieniono pokrycie dachu na powierzchni prawie 4000 m², układając około 120 tysięcy dachówek.
• W 2017 roku zamek wygrał internetowe głosowanie „Top Zamki i Pałace w Polsce” i otrzymał Certyfikat Internautów Polskiej Organizacji Turystycznej.
• W parku działa Europejski Park Rzeźby – od 2023 roku co lato (31 lipca – 15 sierpnia) artyści z Polski i zagranicy tworzą tu prace, które zostają w parku na stałe.

Tripto podpowiada

Wnętrza zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem lub pracownikiem zamku; wycieczka trwa około 60 minut i rusza o pełnych godzinach, a regulamin wymaga rezerwacji (online, telefonicznie lub mailowo). Według regulaminu w sezonie kwiecień–październik zamek jest otwarty od wtorku do piątku w godz. 10:00–16:00, a w weekendy do 18:00; od listopada do marca od wtorku do niedzieli w godz. 10:00–16:00. Ostatnie wejście jest godzinę przed zamknięciem, a aktualne ceny biletów sprawdzisz na stronie zamku. Zamek leży około 30 km na zachód od Opola, przy drodze krajowej nr 46, i ma parking. Zostaw czas na park z siedmioma pomnikami przyrody i stadem danieli oraz na Restaurację 1313 w dawnej powozowni, gdzie można usiąść w jednym z czterech oryginalnych boksów stajennych.