Zamek w Dąbrowie

Zamek w Dąbrowie pod Opolem to renesansowa rezydencja przebudowana pod koniec XIX wieku w stylu neorenesansu, znana przede wszystkim z rzadko spotykanych, spiralnie skręconych kominów. Stoi w historycznym parku na skraju Borów Niemodlińskich, około 11 km na zachód od Opola. Nie jest to muzeum z codziennym zwiedzaniem, ale miejsce z klimatem: wieże, szczyty, herbowe kartusze i stare drzewa sprawiają, że warto tu zajechać, nawet jeśli obejrzysz budynek tylko z zewnątrz.

Historia: od Mettichów do Hochbergów

Rezydencję zbudowała rodzina von Tschetschau-Mettich – prace przypadają na lata 1615–1617. Pierwotnie była to ceglana, renesansowa budowla z wewnętrznym dziedzińcem. W kolejnych stuleciach majątek wielokrotnie zmieniał właścicieli; pod koniec XVIII wieku przeszedł w ręce rodu Ziegler-Klipphausen, który na początku XIX wieku założył park, bażanciarnię i stawy rybne.

Przełom nastąpił w 1893 roku, gdy dobra kupili Hochbergowie – ten sam ród, który władał Książem i Pszczyną. W latach 1894–1897 zamek przebudowano w duchu neorenesansu i właśnie z tego okresu pochodzi jego dzisiejsza sylwetka: kilka skrzydeł, wieże z hełmami, ozdobne szczyty i kartusz z herbem Hochbergów nad wejściem w zachodniej wieży. Po 1945 roku budynek został zdewastowany, a dziś należy do Uniwersytetu Opolskiego. Zabytek jest wpisany do rejestru zabytków (nr 159/55).

Co zobaczyć

• Skręcone kominy – spiralne, ceglane trzony kominów to wizytówka zamku; przewodniki regionalne określają je jako unikat w skali Europy. Najlepiej widać je od strony dziedzińca i parku.
• Fasady i wieże – neorenesansowe szczyty, okrągła wieża z cebulastym hełmem i wysoka wieża z latarnią dobrze prezentują się w porannym lub popołudniowym świetle.
• Park zamkowy – ma ponad 20 ha; wiosną dno parku pokrywają zawilce. Teren był w ostatnich latach porządkowany.
• Kościół św. Wawrzyńca – kilkaset metrów od zamku, ze średniowiecznym rodowodem parafii; wart krótkiego postoju.

Zwiedzanie – co jest dostępne

Park i otoczenie zamku można oglądać przez cały rok. Wnętrza udostępniane są tylko okazjonalnie. Według folderu Opolskiego Szlaku Zamków i Pałaców zwiedzanie z przewodnikiem organizuje Stowarzyszenie „Dąbrowskie Skarby” w sezonie, w pierwszy weekend miesiąca w godz. 12:00–15:00, a grupy mogą umówić inny termin. Starsze opisy podają różne miesiące sezonu (od kwietnia lub od maja do września), dlatego przed przyjazdem sprawdź aktualne terminy na profilu zamku na Facebooku (Dabrowa.Zamek). W październiku, poza sezonem, licz raczej na spacer po parku. Na sam spacer wokół zamku i po parku wystarczy 45–60 minut.

Pamiętaj, że to obiekt w trakcie ratowania – nie wchodź do budynku poza zorganizowanym zwiedzaniem.

Dla kogo i kiedy jechać

Dąbrowa to dobry cel dla miłośników architektury, fotografów i rowerzystów, mniej dla osób szukających urządzonych wnętrz muzealnych. Z dziećmi i psem spokojnie przejdziesz się parkowymi alejkami, a ścieżki są płaskie, choć nieutwardzone – wózek przejedzie, ale po deszczu bywa błotniście. Najładniej jest wiosną (kwitnące runo w parku) i wczesną jesienią, gdy kolorowe drzewa kontrastują z białymi elewacjami.

Dojazd i parking

Zamek stoi przy ul. Zamkowej w Dąbrowie (gmina Dąbrowa, powiat opolski). Z Opola dojedziesz samochodem w kwadrans; w pobliżu przebiega autostrada A4, co ułatwia przyjazd od strony Wrocławia i Katowic. Samochód zostawisz zwykle przy bramie od strony drogi lub przy ulicy we wsi. Pociągiem można dojechać do przystanku Dąbrowa Niemodlińska na linii Opole–Wrocław, skąd do zamku jest krótki spacer przez wieś.

W okolicy

Dąbrowę łatwo połączyć z innymi obiektami Opolskiego Szlaku Zamków i Pałaców: zamkiem w Niemodlinie (ok. 10 km), pałacem w Prószkowie i opolską starówką. Wycieczkę rowerową warto poprowadzić przez Bory Niemodlińskie i rejon stawów.