Kościół Wniebowzięcia NMP w Niemodlinie

Kiedy konserwatorzy rozebrali barokowy ołtarz główny kościoła w Niemodlinie, na ścianie prezbiterium pojawiły się łacińskie epitafia i malowane popiersia apostołów z początku XIV wieku. Wśród nich jest około metrowej długości rymowany czterowiersz – według dr. Jacka Witkowskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego najstarsze znane w Polsce rymowane epitafium naścienne. Gotycka dawna kolegiata przy rynku, z wieżą o wysokości 62,7 m, okazała się jednym z najcenniejszych kościołów Opolszczyzny.

Historia: od wiejskiego kościoła do kolegiaty

Pierwszy kościół wzmiankowano w 1228 roku, gdy książę Kazimierz I opolski nadał Niemodlin palatynowi Klemensowi Gryficie wraz z patronatem nad świątynią. Po lokacji miasta, od około 1290 roku, był to kościół parafialny, a proboszczem był niejaki Eckhard. 5 maja 1389 roku książę Bolko IV poprosił biskupa wrocławskiego o podniesienie świątyni do rangi kolegiaty – status ten przetrwał do 1810 roku.

Prezbiterium powstało pod koniec XIII wieku, nawa i wieża w drugiej połowie XV wieku. 17 czerwca 1640 roku, w czasie wojny trzydziestoletniej, kościół niemal doszczętnie spłonął; odbudowano go w 1651 roku. Wieżę niszczyły pioruny w 1655, 1781 i 1864 roku. Po ostatniej odbudowie, która kosztowała 3900 talarów, urosła o 9,3 m, do 62,7 m, a w 1865 roku dostała wysmukły hełm z latarnią. W pierwszej połowie XVIII wieku nawę przebudowano w duchu baroku.

Co zobaczyć

• Malowidła z przełomu XIII i XIV wieku odkryte za ołtarzem głównym: dwa tzw. zacheusze (popiersia apostołów – z pierwotnych dwunastu zachowały się dwa) i trzy epitafia. Upamiętniają proboszcza Eckharda oraz rycerza Zygharda, pierwszego kasztelana zamku w Niemodlinie. Są zasłonięte ołtarzem, dlatego prezentuje się je na planszach pod chórem.
• Kamienne wnęki w prezbiterium z czasów budowy: tabernakulum, szafka na naczynia liturgiczne i schowek na księgi.
• Gotyckie sedilia z XIV wieku, zamknięte trzema trójlistnymi łukami, i sklepienie prezbiterium z XVI-wiecznymi żebrami stiukowymi.
• Ołtarz główny z 1822 roku, fundacji hrabiego Fryderyka Praschmy, z obrazem Wniebowzięcia według Guida Reniego, namalowanym przez düsseldorfskiego artystę Petera Josepha Molitora.
• Kaplice boczne z polichromiami z życia św. Anny i św. Jana Nepomucena oraz późnobarokowa ambona, odnowione w latach 2019–2021.
• Przy południowej ścianie prezbiterium – ogrójec z barokowymi rzeźbami Chrystusa i apostołów.

Ciekawostki

Aniołki na obrazie w ołtarzu głównym mają podobno twarze dzieci fundatorów. W wieży wisi renesansowy dzwon z 1522 roku z napisem minuskułą, przeniesiony z rozebranego drewnianego kościoła w Rogach, a obok pęknięty dzwon z 1608 roku. Mury z cegły zdradzają wiek: w prezbiterium widać wątek wendyjski, w nawie i wieży – polski.

Tripto podpowiada

Kościół stoi przy Rynku 29 w Niemodlinie. To czynna świątynia parafialna; według strony parafii (październik 2026) msze niedzielne odprawiane są o 7:00, 9:00, 11:30 i 18:00, a w dni powszednie o 6:30 i 18:00. Wnętrze najlepiej obejrzeć tuż przed lub po nabożeństwie, a na zwiedzanie wystarczy 30–45 minut. Nie przegap plansz z malowidłami pod chórem – to jedyna okazja, by zobaczyć, co kryje się za ołtarzem.

Niemodlin leży około 25 km na zachód od Opola. Kilkaset metrów od kościoła stoi zamek w Niemodlinie, jedna z największych rezydencji Śląska Opolskiego, a w okolicy warto zobaczyć stawy Borów Niemodlińskich.