Brama Niemodlińska w Lipnie

W lesie pod Niemodlinem stoją dwa ceglane filary z łukowymi otworami, jakby ktoś zapomniał o reszcie budowli. To Brama Niemodlińska, zwana też Czarną Bramą – jedna z pięciu bram dawnego zwierzyńca hrabiów Praschmów w Lipnie. Pod koniec XIX wieku otwierano ją w letnie niedziele i święta, gdy park udostępniano mieszkańcom okolicy.

Zwierzyniec, który przetrwał trzy wieki

Zwierzyniec w Lipnie działał co najmniej od połowy XVII wieku – założył go prawdopodobnie Siegfried Erdmann von Zierotin, ówczesny właściciel dóbr niemodlińskich. Hodowano tu głównie daniele i jelenie, a także bażanty, i urządzano polowania. Już w XVIII wieku na terenie zwierzyńca powstał krajobrazowy park w stylu angielskim, z kanałami, wyspami, przejażdżkami gondolą i pawilonami o nazwach w rodzaju Chińskiego Pawilonu czy Świątynki Węża. Zwierzyniec zlikwidowano w 1910 roku, a dawny park objęto ochroną jako Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Lipno” o powierzchni ok. 190 ha.

Brama i jej otoczenie

Brama Niemodlińska prowadziła do zwierzyńca od strony Niemodlina. Zbudowano ją z czerwonej cegły w stylu neogotyckim; do dziś przetrwały dwa smukłe filary z łukowymi prześwitami. Stoi między ścianą lasu a ogrodzeniem dawnego basenu, po prawej stronie parkowego domostwa. Z pozostałych bram zachowały się m.in. pozostałości Bramy Jaczowickiej z domkiem dozorcy od strony Jaczowic.

Co jeszcze kryje park w Lipnie

• Arboretum z 1783 roku, założone przez Jana Nepomucena Praschmę – najstarszy istniejący ogród dendrologiczny w Polsce (ok. 4,2 ha). Rośnie tu m.in. prawie 200-letni tulipanowiec o obwodzie 418 cm i wysokości 30 m oraz żywotnik olbrzymi, posadzony prawdopodobnie w 1782 roku.
• Basen zbudowany w 1935 roku, przed igrzyskami w Berlinie, z główną niecką o wymiarach olimpijskich.
• Kapliczka Pustelnika – według legendy wzniesiona przez francuskich emigrantów, którzy po rewolucji 1789 roku schronili się w dobrach Praschmów.
• Stawy Zofia (13 ha) i Hubertus (3 ha), głaz narzutowy o obwodzie 851 cm i Źródełko Fryderyka.

Tripto podpowiada

Bramę najłatwiej znaleźć, idąc od strony zabudowań parkowych i basenu w stronę lasu – na samą bramę wystarczy kwadrans, ale z arboretum i stawami zaplanuj 2–3 godziny. Teren jest leśny, po deszczu błotnisty, więc przydadzą się porządne buty. Brama jest zabytkiem w złym stanie: oglądaj ją z bliska, ale nie wspinaj się na filary. Zasady wejścia do arboretum mogą różnić się od zasad dla reszty parku, więc sprawdź je przed wizytą.