Wzgórza Dylewskie

Przy dobrej pogodzie z drewnianej wieży na szczycie Dylewskiej Góry widać podobno tereny rosyjskiego obwodu królewieckiego — a to znaczy, że stoisz na najwyższym wzniesieniu całej północno-wschodniej Polski, 312 m n.p.m. Wzgórza Dylewskie, najwyższa część Garbu Lubawskiego na południe od Ostródy, to morenowe pagórki poprzecinane wąwozami, bukowe lasy i najwyżej położone jezioro Pojezierza Mazurskiego. Na ich przedpolu leżą pola Grunwaldu.

Krajobraz jak z podgórza

Rzeźba Wzgórz Dylewskich jest wyjątkowa w skali całej północnej Polski. Różnice wysokości 40–60 m są tu powszechne, a nierzadko sięgają 80 m; spadki na zboczach często przekraczają 25%. Obok Dylewskiej Góry wznoszą się m.in. Góra Bukowa (287 m) i Góra Francuska (283 m). Z obrzeży wzgórz biorą początek liczne strumienie i rzeki — m.in. Dylewka, Poburzanka, Gizela, Sandela, Struga i Wel — wszystkie w dorzeczu Drwęcy. Teren chroni utworzony w 1994 roku Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich.

Szczyt Dylewskiej Góry

Na szczycie stoi drewniana wieża widokowa. Drzewa ograniczają widok z niej do kierunków zachodniego i północnego, ale przy przejrzystym powietrzu panorama sięga bardzo daleko. Tuż pod szczytem, od południa, działa stacja przekaźnikowa z wysokim masztem, a ok. 150 m na północny wschód stoi 37-metrowa betonowa dostrzegalnia przeciwpożarowa Lasów Państwowych. Jeszcze 100 m dalej znajduje się lapidarium geologiczne przygotowane przez Zespół Parków Krajobrazowych w Jerzwałdzie i Nadleśnictwo Olsztynek.

Jezioro Francuskie i rezerwaty

Około 2 km od szczytu leży Jezioro Francuskie (Sałk) — śródleśne oczko o powierzchni ok. 3 ha, położone na wysokości 247,7 m n.p.m., co czyni je najwyżej położonym jeziorem Pojezierza Mazurskiego. Rezerwat chroni tu stanowiska wierzby borówkolistnej i fragment buczyny pomorskiej. Drugi rezerwat, „Dylewo”, obejmuje stare buczyny. Wzgórza to jedyne w województwie warmińsko-mazurskim stanowisko trzech rzadkich gatunków roślin, m.in. bodziszka żałobnego.

Na co zwrócić uwagę

• Głazy narzutowe — w lapidarium pod szczytem i wśród 17 pomników przyrody ustanowionych w parku.
• Wiadukt kolejowy w Glaznotach na skraju parku.
• Grodziska i kurhany — średniowieczne grodziska w Durągu i Zajączkach oraz kurhany z epoki brązu w Dziadykach.
• Granicę dwóch krain historycznych — Ziemi Chełmińskiej i Mazur — która przebiega przez ten teren i odcisnęła się w różnych krajobrazach kulturowych.

Tripto podpowiada

Wzgórza najlepiej poznawać pieszo lub rowerem: drogi są wąskie, a podjazdy strome. Na wieżę widokową wybierz suchy, przejrzysty dzień. Informacji o szlakach udziela Zespół Parków Krajobrazowych w Jerzwałdzie. Na wejście na Dylewską Górę z krótkim spacerem do lapidarium zarezerwuj ok. godziny, a na pętlę z Jeziorem Francuskim — pół dnia. Z wycieczką łatwo połączyć pola Grunwaldu.