Kościół Ewangelicki i Wieża w Ostródzie

Na wysokiej skarpie nad starą częścią Ostródy i Jeziorem Drwęckim stoi neogotycki kościół ewangelicki z lat 1907–1909, którego masywna wieża z podwójnym hełmem widoczna jest z daleka. Zaprojektował go berliński architekt Oskar Hossfeld, a dziś świątynia należy do metodystów i jest współużytkowana przez parafię ewangelicko-augsburską. W wieży kryją się zegar z 1908 roku, dzwony z Bochum i punkt widokowy.

Historia: trzecia świątynia ewangelików w mieście

Po sekularyzacji państwa krzyżackiego w 1525 roku gotycki kościół parafialny Ostródy (dziś katolicki kościół św. Dominika Savio) stał się ewangelicki. Za nim działał osobny, skromniejszy kościół dla wiernych polskojęzycznych – w XIX wieku posługiwał w nim Gustaw Gizewiusz – a więc nie w dzisiejszym kościele, który powstał dopiero kilkadziesiąt lat później. Na początku XX wieku szybko rosnące miasto potrzebowało nowej świątyni. Wzniesiono ją w latach 1907–1909 kosztem 203 000 marek; nabożeństwa polskie przeniesiono wtedy do kościoła średniowiecznego, a starą świątynię polską rozebrano w 1910 roku.

Po II wojnie światowej Kościołowi Ewangelicko-Augsburskiemu brakowało duchownych, więc opiekę nad wiernymi przejęli metodyści, którzy stali się właścicielami budynku (dziś parafia Łaski Bożej). Po kilku latach odrodziła się parafia luterańska i obie wspólnoty do dziś dzielą kościół.

Co zobaczyć

• Bryła – ceglany kościół we wczesnogotyckich, masywnych formach: trójnawowa pseudohala z transeptem i płytkim, wielobocznym prezbiterium, kryta sklepieniem krzyżowym. Hossfeld stosował ten schemat także w kościele Chrystusa w Poznaniu i w świątyni ewangelickiej w Szczecinku.
• Wnętrze – drewniane empory na niskich, okrągłych filarach, ołtarz połączony z amboną i witraże. Snycerkę wykonała szkoła rzemiosł artystycznych w Cieplicach, organy firma Wittek z Elbląga, a malatury Blaue z Berlina. Kościół mieści 1420 osób.
• Wieża – zabytkowy mechanizm zegara wahadłowego z 1908 roku, a piętro wyżej trzy dzwony z 1909 roku (największy ma 148 cm średnicy), podarowane przez miasto Bochum. Na szczyt prowadzi 105 stopni, a po drodze urządzono wystawę przedmiotów codziennego użytku.

Ciekawostki

W południe z wieży wygrywane są pieśni kościelne – warto zatrzymać się wtedy na starówce lub nad jeziorem. Hossfeld celowo wybrał surowsze formy wczesnego gotyku, ale z architekturą państwa krzyżackiego kościół łączy w praktyce tylko cegła. Dla porównania: średniowieczny kościół, w którym przez wieki modlili się ewangelicy Ostródy, został zniszczony w 1945 roku i odbudowany jako katolicki.

Tripto podpowiada

• Adres: ul. Sienkiewicza, kilka minut pieszo od centrum i nabrzeża Jeziora Drwęckiego.
• Wieża: punkt widokowy nie jest dostępny przy każdym wejściu do kościoła – aktualne zasady i terminy wejścia potwierdź w parafii lub w informacji turystycznej.
• Szacunek: to czynna świątynia dwóch wspólnot; wnętrze oglądaj poza nabożeństwami.
• Czas: na kościół i wieżę przeznacz 45–90 minut, a potem zejdź skarpą nad Jezioro Drwęckie.