Zamek w Ostródzie

Przez sześć tygodni 1807 roku ten krzyżacki zamek był kwaterą Napoleona, który stąd zarządzał cesarstwem i podpisał dekret o utworzeniu pierwszych w historii batalionów taboru konnego. Wcześniej warownia nad Jeziorem Drwęckim widziała najazd Kiejstuta, kapitulację po Grunwaldzie i wielki pożar miasta. Spalona w 1945 roku, została odbudowana i dziś mieści Muzeum w Ostródzie.

Historia: dom konwentu nad Drwęcą

Krzyżacy wybrali miejsce, w którym Drwęca uchodziła do jeziora dwoma ramionami, tworząc naturalną wyspę. Najpierw, prawdopodobnie po 1270 roku, stanął tu drewniany dwór otoczony palisadą, od około 1300 roku siedziba zakonnego wójta. Gdy w 1341 roku utworzono komturstwo ostródzkie, rozpoczęto budowę murowanego zamku. Prace prowadził od połowy XIV wieku komtur Günter von Hohenstein, a w 1381 roku przerwał je najazd litewskiego księcia Kiejstuta.

Zamek był typowym domem konwentu: na planie zbliżonym do kwadratu o bokach około 45 m, z czterema skrzydłami, kaplicą w skrzydle południowym i bramą z mostem zwodzonym od zachodu. Co nietypowe, nie miał wież. Już w 1391 roku inwentarze wymieniały działa i zapas kamiennych kul. Po bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku załoga poddała zamek wojskom polskim, a niektórzy historycy podają, że w kaplicy złożono na krótko ciała poległych dostojników zakonu, w tym wielkiego mistrza Ulryka von Jungingena. Krzyżacy odzyskali warownię jesienią tego samego roku.

Książęta, cesarz i pożary

Po 1525 roku zamek stał się siedzibą starostwa. W latach 1636–1639 zarządzał nim osobiście śląski książę Jan Chrystian z Brzegu, który mieszkał tu z dworem. W 1788 roku pożar miasta wywołał wybuch prochu w magazynie skrzydła wschodniego – to skrzydło rozebrano, a pozostałe obniżono do pierwszego piętra. Od 21 lutego do 1 kwietnia 1807 roku w pokoju na piętrze skrzydła północnego kwaterował Napoleon, a po nim marszałek Davout. W 1945 roku zamek spłonął, a odbudowę rozpoczęto w 1974 roku.

Co zobaczyć

Muzeum zajmuje gotyckie przyziemie z krzyżowo-żebrowymi sklepieniami, gdzie dawniej mieściły się pomieszczenia gospodarcze. W pozostałej części zamku działają Centrum Kultury, galeria i biblioteka.

• Wystawa „Napoleon w Ostródzie” – od 2022 roku w sali gotyckiej skrzydła północnego: interaktywna mapa kampanii 1807 roku, list i dekret cesarza wystawione w Ostródzie, kopia dekretu o ośmiu batalionach taboru, mundury francuskie i pruskie.
• Dzieje Ostródy i okolic – dwie makiety miasta (z XVI wieku i z początku XX wieku), średniowieczna ceramika i broń, skarby z epoki brązu, monety rzymskie oraz znaleziska z wykopalisk na zamku i Starym Mieście.
• „Przedpiekle. Narzędzia kar i tortur” – osobno biletowana wystawa czasowa.

Tripto podpowiada

Według cennika muzeum bilet normalny na wystawy regionalne kosztuje 22 zł, ulgowy 17 zł, a bilet łączony z wystawą o karach i torturach 33 zł. Na zwiedzanie wystaw zarezerwuj około godziny. Godziny otwarcia sprawdź przed wizytą na stronie muzeum. Zamek stoi przy nabrzeżu Jeziora Drwęckiego, więc łatwo połączyć go ze spacerem bulwarem – a Ostróda jest też punktem startowym rejsów po Kanale Elbląskim.